Bijna een op de vijf door AI vervangen werknemers teruggevraagd

Bedrijven die mensen ontsloegen omdat AI het werk zou overnemen, bellen een deel van die mensen later weer op. Uit een enquête van het Britse assessmentbedrijf SHL blijkt dat 19,1 procent van de Amerikaanse werknemers die zeggen door AI te zijn vervangen, daarna is gevraagd om terug te keren. Fortune schreef er maandag over en spreekt van “AI rebounding”.

Wat SHL precies vroeg

Marktonderzoeker Propeller Insights hield de enquête in juni en juli 2026 namens SHL. Er deden ruim duizend werknemers mee in de Verenigde Staten en evenveel in het Verenigd Koninkrijk, meldt IT Brief UK. Over beide landen samen komt het percentage uit op 16 procent. Bij jongeren tussen 18 en 24 jaar ligt het hoger: bijna 24 procent werd vervangen en later teruggevraagd.

Een kanttekening hoort erbij. Het gaat om wat werknemers zelf rapporteren, niet om een telling van banen die echt door software zijn overgenomen. SHL geeft een foutmarge van vijf procentpunten op en verkoopt zelf tests voor werving, dus het bedrijf heeft belang bij dit onderwerp.

Lucy Beaumont, senior vicepresident product en design bij SHL, is er niet mild over. “Organisaties nemen snelle, soms kortzichtige beslissingen over hun mensen”, zegt ze tegen Fortune.

Terugkomen heeft een prijs

Wie terug wordt gevraagd, stelt voorwaarden. Van die groep wil 51 procent eerst een flinke loonsverhoging. Zo’n 42 procent vraagt een schriftelijke garantie over baanzekerheid en 40 procent wil weten hoe AI in de nieuwe functie wordt ingezet.

Ander onderzoek wijst dezelfde kant op. Fortune haalt een enquête van uitzendbureau Robert Half uit juli aan: 32 procent van de Amerikaanse hiring managers bij wie functies door AI waren geschrapt, moest dezelfde of vergelijkbare rollen later opnieuw invullen. De meest genoemde reden was kennis van de organisatie die AI niet kon overnemen (40 procent), gevolgd door klantrelaties en meer menselijk toezicht dan verwacht.

Er zijn ook bekende voorbeelden. Klarna ging na een sterke inzet op chatbots weer menselijke klantenservicemedewerkers werven, en topman Sebastian Siemiatkowski gaf tegenover Bloomberg toe dat het bedrijf te ver was gegaan. Ford nam in juni 350 ervaren engineers aan of gaf ze promotie, nadat AI-tools voor kwaliteitscontrole niet deden wat ervan werd verwacht.

Ontslagen gaan intussen door

Het terughalen van personeel betekent niet dat de ontslagen stoppen. Volgens outplacementbureau Challenger, Gray & Christmas noemden Amerikaanse werkgevers tot en met oktober AI als reden bij 121.401 aangekondigde banen die verdwijnen. Over heel 2025 waren dat er 54.836.

Dat beeld past bij eerder onderzoek waarover AI Feiten schreef. Zo bleek dat ontslagen vanwege AI de productiviteit kunnen ondermijnen en dat bijna 6.000 bestuurders nog weinig effect van AI zien. Ook de Bank of England concludeerde dat AI Britse bedrijven nog weinig oplevert, terwijl de AI-rekening bij bedrijven nauwelijks groeit.

Wat betekent dit

Voor werkgevers is de les vrij praktisch. Wie een afdeling opheft voordat duidelijk is wat AI echt overneemt, loopt het risico dezelfde mensen later duurder terug te moeten halen. Vakkennis, klantcontact en toezicht op de output blijken lastiger te vervangen dan in een businesscase staat. Voor werknemers laten de cijfers zien dat ze bij een terugkeer een sterke onderhandelingspositie hebben, al gaat het om zelfgerapporteerde ervaringen en niet om harde ontslagcijfers.