Bank of England: AI levert Britse bedrijven nog weinig op

AI heeft de productiviteit in het Verenigd Koninkrijk de afgelopen drie jaar met naar schatting 0,5 procent verhoogd. Dat schrijft de Bank of England in haar Monetary Policy Report van november, dat op 5 november verscheen. Omgerekend komt dat neer op 0,1 tot 0,2 procentpunt extra productiviteitsgroei per jaar sinds begin 2024. Wie de beloften van de techsector kent, weet dat dat weinig is.

Groei komt vooral van de bouwers

Uit het verslag van The Register blijkt dat AI-gerelateerde activiteit sinds het begin van dit jaar goed was voor net iets minder dan een vijfde van de Britse economische groei. Het grootste deel daarvan komt volgens de centrale bank uit “upstream development and implementation of AI technologies”: bedrijven die AI ontwikkelen en uitrollen. Bedrijven die AI inzetten om zelf productiever te worden, dragen veel minder bij.

Sectoren waar veel met AI wordt gewerkt, zoals informatie en communicatie, laten wel betere productiviteitscijfers zien. Maar die groei steekt nog niet boven het gemiddelde van voor de pandemie uit. De bank spreekt van “only evidence of a modest AI-driven rise in UK productivity growth”. Een deel van de recente verbetering schrijft ze toe aan iets anders: bedrijven nemen minder mensen aan terwijl de productie doorgroeit.

Bedrijven blijven optimistisch

De verwachtingen voor de komende jaren liggen wel hoger. Bedrijven in het Decision Maker Panel, de vaste enquête van de bank onder Britse ondernemers, rekenen erop dat AI de komende drie jaar ongeveer 0,9 procentpunt per jaar aan de productiviteitsgroei toevoegt. Die winst zou ongeveer half om half komen uit meer productie en uit een tragere groei van het aantal banen.

Op de arbeidsmarkt is tot nu toe vrijwel niets te zien. De ondervraagde bedrijven melden geen merkbaar effect op de totale werkgelegenheid. Sommige werkgevers zijn wel terughoudender met het aannemen van nieuw personeel of het vervangen van vertrekkers.

Het beeld past bij eerder onderzoek. Een studie onder bijna 6.000 bestuurders, waaraan de Bank of England meewerkte, vond eerder dit jaar dat de meeste bedrijven nog geen AI-effect zien op banen of productiviteit. En Gartner meldde op 27 oktober dat slechts 3 procent van de organisaties zijn AI-doelen haalt, terwijl 85 procent volgend jaar meer wil uitgeven.

Duurdere chips, hogere rente

AI drukt ook op een andere manier op de Britse economie. De vraag naar onder meer geheugenchips heeft de exportprijzen in China en andere Aziatische landen opgedreven, waardoor import voor het Verenigd Koninkrijk duurder wordt. In hetzelfde rapport maakte de bank bekend dat het monetair comité met 8 tegen 1 stemde voor een renteverhoging van 0,25 procentpunt naar 4 procent. Eén lid wilde naar 4,25 procent.

Wat betekent dit

Een centrale bank die met cijfers komt, is een nuttig tegenwicht voor de verhalen van AI-bedrijven zelf. De conclusie is niet dat AI niets oplevert. Het geld zit voorlopig vooral bij de bouwers van datacenters en modellen en veel minder bij de kantoren en fabrieken die de tools gebruiken. Dat sluit aan bij wat de econoom van Apollo eerder zei over rendement buiten tech, al zijn er ook banken en farmabedrijven die wel meetbaar resultaat melden.

Voor beleggers, die deze week al een flinke koersval bij chipbedrijven zagen, is het rapport geen geruststelling. Blijft de productiviteitswinst bij gebruikers uit, dan wordt het lastiger om de investeringen in AI-infrastructuur terug te verdienen. De verwachte 0,9 procentpunt per jaar moet de komende drie jaar nog blijken.