Victoriaanse gemeenten eisen stop op nieuwe datacenters

Alle 79 gemeenten in de Australische deelstaat Victoria willen dat de deelstaatregering voorlopig geen nieuwe datacenters meer goedkeurt. De Municipal Association of Victoria (MAV), de koepel van die gemeenten, nam tijdens haar staatsraad in oktober een resolutie aan voor een moratorium op vergunningen voor nieuwe of uitgebreide datacenters, meldt ABC News. De pauze moet gelden tot er een “alomvattend” kader voor ruimtelijke ordening en milieu ligt.

Gemeenten voelen zich gepasseerd

Acht gemeenten brachten het onderwerp in, onder wie Melbourne, Geelong, Maribyrnong en Hume. Hun grootste bezwaar gaat over zeggenschap. Via het Development Facilitation Program kunnen datacenterbedrijven hun aanvraag rechtstreeks bij de planningsminister indienen, als het project geldt als “significante economische ontwikkeling”. MAV-voorzitter Jennifer Anderson zegt tegen ABC dat daarmee “bevoegdheden worden weggehaald bij gemeente en gemeenschap”.

Hoe dat uitpakt, bleek eind september tijdens een hoorzitting van een Australische Senaatscommissie die onderzoek doet naar AI en datacenters. Volgens The Epoch Times verklaarde Samantha Romaszko van de gemeente Melton dat elke datacenteraanvraag in haar gemeente via de staatsroute was gelopen. De gemeente nam er zelf geen enkel besluit over. Melton, Brimbank, Hume en Maribyrnong vroegen toen elk al om een pauze. Ook de beloofde banen staan ter discussie: Hume-burgemeester Carly Moore zei dat haar gemeente geen enkele onderbouwing van die werkgelegenheidsclaims had gezien.

Woningbouw of serverhallen

In Geelong is de botsing tastbaar. Datacenterbedrijf NextDC kocht daar 169 hectare grond in Lovely Banks, in een gebied dat eerder was bestemd voor meer dan 2.000 woningen, schrijft ABC. In de wijk Corio bouwt NextDC al. De gemeente waarschuwde in een inzending dat grote datacenters de woningbouw en bedrijvigheid “die nodig is voor groeiende gemeenschappen” kunnen vertragen.

Stroom speelt ook mee. Commissievoorzitter Sarah Hanson-Young wees volgens The Epoch Times op een datacenter in het Sydneyse Ultimo dat 60 tot 120 megawatt van een lokaal onderstation afnam. Daardoor bleef er minder capaciteit over voor een geplande woonwijk ernaast. Eerder schreven we over de groeiende stroomvraag van Australische datacenters.

Regering wil regels, geen pauze

De deelstaatregering presenteerde op 22 september haar Sustainable Data Centre Action Plan. Daarin staat een buffer van 150 meter tot woningen, en nieuwe datacenters moeten hun eigen hernieuwbare stroom en opslag regelen, meldt Energy-Storage.news. Voor koeling moeten ze gerecycled of niet-drinkbaar water gebruiken. Een woordvoerder zei tegen ABC dat datacenters “hun eigen aanvoer moeten meebrengen om onze energiekosten te beschermen”. Een moratorium zit er niet in, en dat is precies wat de gemeenten missen.

De timing is politiek gevoelig. In november kiest Victoria een nieuw parlement en de regering gaat binnenkort in caretaker-modus. De liberaal-nationale oppositie wil datacenters onderbrengen in aparte zones op afstand van woonwijken. De Greens willen een volledige stop op nieuwe AI-datacenters en compensatie voor getroffen buurten. Anderson erkent dat de regering in deze periode weinig kan doen. De MAV gaat daarom alle partijen voor en na de verkiezingen bewerken.

Wat betekent dit

Victoria laat zien dat het verzet tegen AI-datacenters zich uitbreidt buiten de Verenigde Staten, waar projecten al vertraging oplopen en bewoners strijden om landbouwgrond. Ook het gebrek aan openheid komt overal terug, van geheimhoudingsafspraken rond datacenterdeals tot de rechtszaak tegen xAI over gasturbines. Een moratorium ligt in Victoria niet direct in het verschiet. Wel staat de vraag wie beslist over de plek van een datacenter, de gemeente of de minister, nu op de verkiezingsagenda. Voor techbedrijven die in Australië rekenkracht willen bijbouwen, wordt dat een factor om rekening mee te houden.