AI-datacenters jagen prijs van boerenland op

De bouwdrift rond AI verplaatst zich naar de akkers. In de eerste helft van 2026 werd in de Verenigde Staten voor zo’n 6 miljard dollar aan grond gekocht voor toekomstige datacenters, 79 procent meer dan een jaar eerder. Dat cijfer komt van vastgoedadviseur Avison Young en werd gepubliceerd door CNBC, dat de gevolgen voor het platteland in kaart bracht. Datacenters zijn dit jaar goed voor 27 procent van alle ontwikkellocaties in het land, alleen appartementenbouw scoort hoger.

Boeren krijgen bedragen die ze nooit eerder zagen

Ontwikkelaars richten zich op grote, vlakke percelen dicht bij hoogspanning en glasvezel. Precies de grond waar akkerbouwers op zitten. De biedingen liggen soms een veelvoud boven de agrarische waarde, en dat verandert de rekensom voor een familiebedrijf compleet. Een boerderij die op de vrije markt een paar miljoen waard is, kan als datacenterlocatie tientallen miljoenen opbrengen.

Niet iedereen hapt toe. Fortune beschreef in februari het geval van Mervin Raudabaugh in Lancaster County, Pennsylvania, die ruim 15 miljoen dollar afsloeg voor zijn 261 hectare. In plaats daarvan kocht Lancaster Farmland Trust voor iets minder dan 2 miljoen de ontwikkelrechten, waarmee de grond permanent agrarisch blijft. Dat geld kwam deels uit een lokaal referendum uit 2013 over grondbehoud.

Gemeenten trekken de rem aan

Het verzet organiseert zich vooral op lokaal niveau. In Indiana had halverwege dit jaar bijna een derde van de county’s maatregelen genomen, blijkt uit een inventarisatie van het Environmental Resilience Institute van Indiana University die door WFYI werd gepubliceerd: elf county’s met een specifieke verordening, zeker zeventien met een tijdelijk moratorium en twee, Marshall en Cass, met een regelrecht verbod. Marshall County zette op 20 april een streep door nieuwe datacenters in het bestemmingsplan.

De bezwaren gaan zelden over AI zelf. Ze gaan over waterverbruik, over het elektriciteitsnet en over de vraag hoeveel vaste banen zo’n hal nu eigenlijk oplevert. Een datacenter van honderden miljoenen draait na oplevering met een handjevol technici, terwijl de stroom- en waterrekening van de hele regio erdoor beweegt. Vergelijkbare discussies spelen elders: Australische datacenters gaan richting een zevenvoudig hoger stroomverbruik, en in India steekt TCS miljarden in een campus bij Hyderabad.

Kapitaal blijft stromen

Ondertussen wordt de financiering van die capaciteit steeds groter. Nscale haalt miljarden op vlak voor een beursgang en Anthropic legde eerder een deal van 35 miljard dollar voor rekenkracht op tafel. Die bedragen moeten ergens landen, letterlijk. En de sector probeert het politieke speelveld mee te bewegen: de AI-industrie stopt 265 miljoen dollar in de Amerikaanse midterms.

Wat betekent dit

Grond is de nieuwe bottleneck naast stroom. Zolang gemeenteraden en county-bestuurders bepalen waar een hal mag komen, wordt de uitbreiding van AI-capaciteit een kwestie van lokale politiek in plaats van kapitaal alleen. Voor Nederlandse bedrijven met datacenterplannen is de Amerikaanse les herkenbaar: de vergunning en het draagvlak duren langer dan de bouw. Wie nu rekent met snelle uitbreiding van rekenkracht, doet er goed aan de vertraging aan de vergunningskant in de planning mee te nemen.