Bouw van AI-datacenters in de VS loopt vast
De Amerikaanse bouwgolf van AI-datacenters loopt tegen de grenzen van de fysieke wereld aan. Volgens een analyse van de Financial Times van 18 oktober zijn dit jaar minstens 47 grote datacenterprojecten in de Verenigde Staten vertraagd, ingetrokken of tegengehouden. Dat aantal komt van RegLayer, een bedrijf dat regelgeving en vergunningen volgt. RegLayer noemt het zelf een “conservatieve schatting”, omdat alleen de grootste locaties zijn meegeteld.
Een derde van de plannen is geloofwaardig
Analisten van Bernstein gaan nog een stap verder. Zij schatten dat maar ongeveer 35 procent van de geplande Amerikaanse datacentercapaciteit realistisch is. De rest strandt volgens hen op lange wachttijden voor een netaansluiting, een tekort aan transformatoren of knelpunten bij vloeistofkoeling.
De bedragen zijn enorm. Stijn van Nieuwerburgh, econoom aan Columbia Business School, berekende in een paper voor de Brookings Institution dat de VS tussen 2025 en 2032 meer dan 10 biljoen dollar aan AI-infrastructuur uitgeven. Dat is zo’n 3,6 procent van het bbp per jaar. Gartner waarschuwde eerder deze week al dat een flink deel van die investeringen mogelijk moet worden afgeschreven.
Gemeenten en netbeheerders trappen op de rem
De weerstand komt vooral van lokaal niveau. Uit onderzoek van de FT blijkt dat dit jaar meer dan 1.000 Amerikaanse gemeenschappen hebben geprobeerd een moratorium of andere beperkingen voor AI-infrastructuur in te voeren. Bouwvergunningen zijn lastiger te krijgen. Regionale toezichthouders weigeren steeds vaker een aansluiting op het stroomnet, tenzij een project zelf voor zijn energie zorgt. Texas koos eerder al voor een vergelijkbare lijn en laat datacenters betalen voor hun plek op het net.
Ook buiten de VS wringt het. Microsoft trok zich deze week terug als vaste huurder van het geplande datacenter van Nscale in Essex, waar netbeheerders volgens The Telegraph pas in de jaren dertig stroom verwachtten. Wij schreven daar eerder over in ons stuk over het Nscale-project.
Financiering wordt lastiger
Ook het geld is minder vanzelfsprekend dan een jaar geleden. De FT noemt SB Energy, dat grotendeels in handen is van SoftBank en wordt gesteund door OpenAI en Nvidia. Het bedrijf heeft nog geen enkel datacenter opgeleverd, maar heeft 174 miljard dollar nodig om contracten na te komen die samen 430 miljard dollar aan toekomstige omzet waard zijn, grotendeels van OpenAI. Een beursgang tegen een waardering van 50 miljard dollar is uitgesteld.
Bij Nebius speelt hetzelfde. Voor de geplande 5 gigawatt aan capaciteit is ongeveer 250 miljard dollar nodig. Topman Arkady Volozh zei in september op een conferentie van Citi dat zijn bedrijf daarvan “misschien 20 procent” had gefinancierd. Beleggers zijn nerveus: obligaties van CoreWeave handelen al als probleemschuld.
Wat betekent dit?
De vraag naar rekenkracht is niet verdwenen. OpenAI en Anthropic nemen volgens de FT bewust hogere kosten op de korte termijn voor lief om snel capaciteit te krijgen. Maar wie nu een AI-strategie maakt, kan er niet blind van uitgaan dat compute de komende jaren goedkoper en ruimer beschikbaar wordt. Stroom, vergunningen en kapitaal bepalen het tempo, en die laten zich niet versnellen met een persbericht. Voor Europa is dat relevant: ook hier is netcapaciteit schaars, en de discussie over transparantie rond datacenterdeals zal eerder aanzwellen dan verstommen.