Congres wil chipcontroles aanscherpen vóór bezoek Xi
Zes dagen voordat de Chinese president Xi Jinping in Washington wordt verwacht, ligt er een brief op het bureau van Donald Trump die precies het tegenovergestelde vraagt van wat Peking hoopt. John Moolenaar, voorzitter van de House Select Committee on the CCP, drong er op 18 september bij de president op aan om de Chinese AI-ontwikkeling “zo veel mogelijk” te vertragen via strengere exportcontroles. Het bezoek van Xi staat gepland voor 24 september.
Geen concessies aan de onderhandelingstafel
Moolenaar vraagt Trump expliciet ervoor te zorgen dat niemand in zijn regering Peking “enige concessie of pauze in beleidsmaatregelen” toekent die China kan helpen de Amerikaanse voorsprong in te halen. Dat is een duidelijke waarschuwing vooraf, want handelsgesprekken op dit niveau draaien doorgaans om ruilen. De commissievoorzitter noemt China nadrukkelijk geen langetermijnmarkt voor Amerikaanse AI, een argument dat rechtstreeks ingaat tegen de lobby van chipmakers die hun omzet in Azië willen beschermen.
In een eerdere brief aan Jeffrey Kessler van het ministerie van Handel werd Moolenaar concreter. Hij wil dat de zogeheten foundry rule uit de Biden-periode strikt wordt gehandhaafd, de regel die de relatie tussen chipfabrieken zoals TSMC en gesanctioneerde Chinese afnemers vastlegt. Aanleiding is dat chips van fabrikant Sophgo alsnog in AI-apparatuur van Huawei opdoken. Ook de goedkeuring van de regering voor export van Nvidia H200-chips naar China kan volgens hem beter worden teruggedraaid, omdat die beslissing het hele bouwwerk van exportcontroles ondermijnt.
Cloud als achterdeur
Naast fysieke chips wijst de commissie op de omweg via de cloud. Chinese partijen hoeven geen hardware te importeren als ze rekenkracht kunnen huren bij datacenters buiten China, een route waar Washington eerder dit jaar al onderzoek naar deed. Ook het tussenhandelcircuit blijft een zwak punt. Dat bleek toen duidelijk werd dat Aivres voor miljarden aan Amerikaanse AI-technologie verscheepte.
Ondertussen bouwt China zijn eigen keten verder uit. DeepSeek bestelde 160.000 Huawei Ascend-chips voor een cluster in Binnen-Mongolië, en geheugenfabrikant CXMT ging deze week over op massaproductie van G5-DRAM. Hoe langer de controles duren, hoe sterker de prikkel voor Peking om zonder Amerikaanse onderdelen verder te gaan.
Twee sporen in Washington
De brief valt samen met een heel ander spoor. Minister van Financiën Scott Bessent legde in New York aan vicepremier He Lifeng een voorstel voor om nationale veiligheidsincidenten met AI aan elkaar te melden, waarna beide landen een werkgroep voor AI-dialoog aankondigden. Praten over veiligheid en tegelijk de toevoer van rekenkracht dichtdraaien: dat is de spagaat waarin de regering zit.
Wat betekent dit
Voor Nederlandse bedrijven is dit geen ver-van-mijn-bedshow. ASML en de Nederlandse toeleveranciers zitten in precies de categorie “chipmaking equipment” waar Moolenaar meer allied restrictions op wil. Wie AI-infrastructuur inkoopt of plant, doet er verstandig aan de uitkomst van 24 september af te wachten voordat leveringsafspraken voor 2027 worden vastgeklikt. De richting van de gesprekken bepaalt of de schaarste aan geavanceerde chips groeit of iets afneemt.
