Huis wil AI-datacenters netkosten laten betalen

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft op 16 september met 417 tegen 3 stemmen de Ratepayer Protection Act aangenomen. De wet moet voorkomen dat gewone huishoudens meebetalen aan de netverzwaringen die nodig zijn om grote AI-datacenters van stroom te voorzien. Het wetsvoorstel (H.R. 9340) gaat nu naar de Senaat.

Wie betaalt de netverzwaring

De kern van het voorstel is simpel. Klanten die 100 megawatt of meer afnemen, in de praktijk vrijwel altijd datacenters, dragen zelf de volledige kosten van de extra opwek, transmissie en distributie die voor hen wordt aangelegd. Daarbovenop moeten die bedrijven financiele zekerheid stellen, zodat een regio niet met de rekening blijft zitten als een project wordt geannuleerd of alsnog naar een andere staat verhuist.

Juridisch gebeurt dat via een omweg. De wet wijzigt de Public Utility Regulatory Policies Act uit 1978 en verplicht elke staatstoezichthouder en elk niet-gereguleerd nutsbedrijf om binnen twee jaar te overwegen of ze deze standaard overnemen. Overwegen, dus niet invoeren. Senator Martin Heinrich, ranking member van de energiecommissie in de Senaat, noemde het voorstel daarom tandeloos: volgens hem doet het niets wezenlijks aan de stijgende kosten van AI-datacenterbouw, simpelweg omdat er geen handhaving in zit.

Verkiezingen op de achtergrond

De initiatiefnemers zijn Gabe Evans (Republikein, Colorado) en Kathy Castor (Democraat, Florida), met 35 Republikeinse en 7 Democratische medeondertekenaars. Roll Call wijst erop dat opvallend veel van hen een kwetsbaar district verdedigen. Dat is geen toeval: energierekeningen zijn in dit verkiezingsjaar een gevoelig thema geworden, en uit een peiling van de University of Massachusetts komt naar voren dat 65 procent van de ondervraagden geen AI-datacenter in de eigen omgeving wil. Eerder bleek uit Pew-cijfers dat Democraten inmiddels bezorgder zijn over AI dan Republikeinen.

In de Senaat ligt een variant van Jon Husted (Republikein, Ohio). Meerderheidsleider John Thune houdt de mogelijkheid open het voorstel nog voor de verkiezingen af te hameren, maar dat vergt unanieme instemming. De Data Center Coalition, de brancheclub van de sector, steunde een eerdere versie van de tekst en werd koeler toen die specifiek op datacenters werd toegespitst.

Waarom dit nu speelt

De schaal van de bouwplannen verklaart de politieke urgentie. Microsoft mikt op 38 gigawatt aan datacentercapaciteit in 2032, en financiers stappen in met bedragen die een paar jaar geleden ondenkbaar waren, zoals de 3,9 miljard dollar die Crusoe ophaalde voor zijn AI-fabrieken. Die megawatts moeten ergens vandaan komen, en netbeheerders rekenen de aanleg door in de tarieven van alle aangesloten klanten. Individuele staten liepen daarop vooruit: Pennsylvania bond datacenters vorige maand al aan strengere voorwaarden.

Wat betekent dit

Een stemming van 417 tegen 3 zegt vooral iets over hoe ongemakkelijk het onderwerp politiek ligt. De inhoud van de wet is voorzichtiger dan de uitslag suggereert, want staten houden het laatste woord en kunnen de standaard naast zich neerleggen. Voor wie AI-infrastructuur volgt, is de richting relevanter dan de tekst: de aanname dat de stroomrekening van een datacenter een zaak is tussen het bedrijf en het nutsbedrijf, houdt geen stand. Nederlandse discussies over netcongestie en datacenteraansluitingen lopen op hetzelfde punt vast, alleen zonder verkiezingsdruk om er snel een wet omheen te bouwen.