Werknemers pakken via ChatGPT structureel andermans taken op

OpenAI publiceerde deze week een vervolgstudie op zijn eerdere onderzoek naar werk en ChatGPT. De centrale vraag: blijft het bij eenmalig uitproberen wanneer iemand de chatbot inzet voor taken die eigenlijk bij een ander beroep horen, of wordt dat vast werk? Het antwoord van het economisch onderzoeksteam is dat een deel ervan blijft hangen.

Wat OpenAI heeft gemeten

De onderzoekers keken naar ruim 1,5 miljoen werkgerelateerde ChatGPT-berichten uit de periode april tot en met juli 2026. Ze volgden per gebruiker of activiteiten buiten het eigen vakgebied terugkeerden in latere maanden. Dat gebeurde regelmatig, en zulke taken namen na verloop van tijd een groter deel van het geobserveerde AI-gebruik in beslag. OpenAI ziet daarin een mogelijk pad: iemand probeert iets buiten zijn rol, merkt dat het werkt, en gaat het vaker doen.

De basis onder dit vervolg ligt in het rapport Work at the Frontier van eind juli. Daarin analyseerde OpenAI ruim 800.000 berichten van Amerikaanse gebruikers. Zo’n 17 procent ging over taken die bij een ander beroep horen. Filter je de algemene klussen eruit (mails opstellen, agenda’s plannen), dan loopt dat aandeel op tot boven de 40 procent van de beroepsspecifieke vragen. Bij klantenservicemedewerkers lag het op 77 procent, bij ontwerpers op 75, bij HR op 69, bij juristen op 56 en bij marketeers op 53.

Functietitel blijft, takenpakket schuift

De redenering van OpenAI is dat banen niet verdwijnen maar van binnenuit veranderen. Een marketeer die zelf een SQL-query laat schrijven, een ontwerper die juridische voorwaarden laat checken: als dat maandelijks terugkomt, verschuift de inhoud van de functie zonder dat de titel meebeweegt. Opvallend detail uit het onderzoek: buiten hun eigen expertise schrijven mensen kortere en directere prompts. Wie het vakgebied kent, stuurt fijnmaziger. Dat sluit aan bij wat we eerder schreven over het toewijzen van een rol aan ChatGPT.

De kanttekening die OpenAI zelf maakt

TechInformed wees er bij het julirapport al op dat de data alleen laat zien wat er gevraagd is, niet of het antwoord klopte, gebruikt werd of door iemand met verstand van zaken is nagekeken. OpenAI schrijft zelf dat specialisten nodig blijven voor oordeelsvorming en controle. Een marketeer die met AI een contract doorneemt, heeft daarmee nog geen jurist vervangen.

Ook telt mee wie hier meet. OpenAI analyseert het gebruik van zijn eigen product en heeft er belang bij dat het beeld positief uitpakt. Anthropic doet iets vergelijkbaars met de Economic Index rond Claude, wat het vergelijken makkelijker maakt maar het belangenprobleem niet oplost.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse werkgevers zit de praktische les in het takenpakket, niet in het organogram. Als medewerkers structureel klussen oppakken die buiten hun functieomschrijving vallen, raakt dat aan opleiding, aansprakelijkheid en beoordeling. De vraag wie het werk nakijkt wordt daarmee belangrijker dan de vraag wie het maakt. Dat staat los van de zorgen die mensen over AI en banen uitspreken, zoals bleek uit recent Pew-onderzoek. Wat hier verandert is subtieler dan het verdwijnen van hele beroepen, zoals bij het einde van Mechanical Turk, en waarschijnlijk lastiger te sturen.