Xi roept op tot wereldwijde AI-samenwerking in Shanghai
Op de World Artificial Intelligence Conference in Shanghai hield president Xi Jinping vrijdag voor het eerst zelf de openingsspeech. Zijn kernboodschap: kunstmatige intelligentie mag geen zaak van een enkel land worden. Volgens NPR en NBC News gebruikte hij het podium om China neer te zetten als partner van het mondiale zuiden, precies op het moment dat de Verenigde Staten de Chinese toegang tot geavanceerde chips verder inperken.
Een symfonie in plaats van een solo
“De ontwikkeling van kunstmatige intelligentie zou geen solo-optreden van een enkel land moeten zijn, maar een symfonie van wereldwijde samenwerking,” zei Xi volgens de vertaling van staatspersbureau Xinhua. Geen enkel land zou AI mogen monopoliseren, aldus de president, die pleitte voor gelijkwaardige toegang tot de technologie. Hij noemde de VS niet bij naam, maar hekelde wel het “oprekken” van nationale veiligheid als argument. Dat is een directe verwijzing naar de Amerikaanse exportbeperkingen die Chinese bedrijven de toegang tot high-end hardware ontzeggen (NPR, CNBC).
Concrete beloftes aan het mondiale zuiden
Xi bleef niet bij abstracties. China wil 5.000 trainings- en seminarplekken bieden aan ontwikkelingslanden en internationale samenwerkingscentra opzetten met onder meer ASEAN, de Arabische Liga, de Afrikaanse Unie en de BRICS-landen (Fortune, South China Morning Post). Ook belooft Peking dertig landen toegang tot MAZU, een AI-systeem voor weerswaarschuwingen. Op dezelfde conferentie tekenden 29 landen een akkoord voor de nieuwe World Artificial Intelligence Cooperation Organization (WAICO), een intergouvernementeel orgaan met hoofdkantoor in Shanghai.
De context van een chipoorlog
De timing is veelzeggend. Terwijl Washington de export van geavanceerde AI-chips naar China aan banden legt, presenteert Peking zich als de open alternatieve partner. Die tweedeling loopt als een rode draad door het nieuws van deze zomer. Aan Amerikaanse kant wil het Witte Huis frontier-modellen vooraf inzien en ligt een lab als Meta dwars over verplichte overheidstests. Xi richt zijn boodschap nadrukkelijk op landen die buiten dat Amerikaanse blok vallen. Opvallend genoeg greep China zelf onlangs juist stevig in bij binnenlandse AI-diensten, zoals bij de strengere regels voor AI-companions.
Wat betekent dit
Xi zijn keynote is minder een technische aankondiging dan een diplomatiek gebaar. China koppelt zijn AI-ambitie aan ontwikkelingshulp en governance, en zet WAICO neer als tegenwicht tegen westerse regelgeving. Die roep om internationaal toezicht klinkt breder, want ook Google DeepMind-topman Demis Hassabis pleitte recent voor onafhankelijk toezicht op frontier-AI. Voor Europese en Nederlandse organisaties betekent dit vooral dat het speelveld politieker wordt. Waar je modellen en chips vandaan haalt, is straks net zo goed een geopolitieke keuze als een technische. De komende maanden moet blijken of de beloofde trainingsplekken en samenwerkingscentra echt van de grond komen, of vooral symboolpolitiek blijven.
