WAIC 2026 sluit af met nieuw AI-machtsblok

De World Artificial Intelligence Conference in Shanghai ging op 20 juli dicht, na vier dagen die vooral in het teken stonden van politiek. China gebruikte het podium om een eigen internationaal orgaan voor AI op te richten en zich te presenteren als partner voor landen buiten de Westerse invloedssfeer.

Vier dagen cijfers en primeurs

De organisatoren spraken van ruim 1.100 internationale AI-bedrijven die samen meer dan 3.000 producten toonden, waaronder zo’n 300 wereldpremières, meldt techtimes. De beursvloer stond vol robots, chips en demo’s voor bedrijven. Zo stuurde BrainCo er robots aan met hersensignalen, een van de tastbare voorbeelden die veel bekijks trokken. Achter die vitrines speelde een ander verhaal.

Een nieuw blok naast Brussel en Washington

Het zwaarste nieuws was bestuurlijk. Op 16 juli tekenden 29 landen de oprichting van de World Artificial Intelligence Cooperation Organisation, kortweg WAICO, met hoofdkantoor in Shanghai. Onder de eerste leden zitten veel landen uit het mondiale Zuiden, zoals Indonesië, Brazilië, Maleisië, Zuid-Afrika, Senegal, Rusland en Pakistan. VN-secretaris-generaal António Guterres was bij de aftrap aanwezig, aldus Al Jazeera. De oprichting van WAICO beschreven we eerder deze week al.

Xi als bruggenbouwer

Xi Jinping hield dit jaar zelf een keynote. Hij riep landen op om samen te werken en waarschuwde dat geen enkel land de technologie mag beheersen, wat CNBC las als een steek richting de Verenigde Staten. Xi beloofde daarbij 5.000 opleidingsplekken voor ontwikkelingslanden. Eerder in de week bekritiseerde hij ook de Amerikaanse chipbeperkingen, zoals we schreven bij zijn oproep tot wereldwijde samenwerking.

Twee sporen voor de regels

Met WAICO zet Peking een structuur naast de bestaande initiatieven. In Europa gelden de regels van de EU AI Act, waar vanaf 2 augustus boetes gaan gelden voor modellen die niet voldoen. De Europese Commissie liet zich deze maand ook gelden door Google te dwingen Android open te stellen voor concurrerende AI-assistenten. China kiest een ander pad en leunt daarbij op open modellen. Chinese labs zoals Moonshot geven de gewichten van sterke modellen vrij, wat de drempel voor kleinere landen verlaagt.

Wat dit betekent

Voor de gebruiker verandert er op korte termijn niets. Voor de langere lijn ontstaan er nu twee tafels voor AI-regels, een Westerse en een Chinese. Landen die niet tussen Washington en Brussel willen kiezen, krijgen een alternatief. Of WAICO echt gewicht krijgt hangt af van twee vragen: accepteren de leden bindende afspraken, en sluiten grote AI-landen buiten China zich aan? Zolang dat onduidelijk blijft, is het vooral een politiek signaal. Voor bedrijven die wereldwijd modellen uitrollen komt er hoe dan ook een extra set regels bij om rekening mee te houden.