VN start AI for Good-commissie vol techtopmannen

De Verenigde Naties hebben een nieuwe AI-commissie opgetuigd, en de deelnemerslijst valt vooral op door wie er aanschuift. Op 2 juli presenteerden VN-telecomorganisatie ITU, de Rwandese president Paul Kagame en Salesforce-topman Marc Benioff de AI for Good Global Commission. Ruim veertig oprichtende leden, waaronder staatshoofden, VN-bestuurders en de bazen van de grootste techbedrijven ter wereld.

Wie er aan tafel zit

Benioff en Kagame worden covoorzitter, ITU-baas Doreen Bogdan-Martin permanent vicevoorzitter. Aan techzijde zitten Nvidia-oprichter Jensen Huang, Amazon-CEO Andy Jassy, Anthropic-medeoprichter Jack Clark, Cohere-medeoprichter Aidan Gomez en Microsoft-president Brad Smith. Daarnaast schuiven beleidsmakers uit onder meer Kazachstan, Namibie, Saoedi-Arabie, Singapore en Nigeria aan, plus de Estse president Alar Karis. Volgens de ITU en persbureau Axios telt het gezelschap meer dan veertig founding members. De eerste bijeenkomst staat gepland voor 8 juli in Geneve, tijdens de AI for Good Global Summit die van 7 tot en met 10 juli loopt.

Wat de commissie wil bereiken

De opzet is breed: toegang tot AI vergroten en het vertrouwen in de technologie versterken. De ITU wijst erop dat 2,2 miljard mensen nog geen internet hebben. Het overlegorgaan moet die digitale kloof helpen dichten en voorkomen dat AI vooral de bestaande ongelijkheid vergroot. Het idee is om bouwers van de technologie, partijen die haar op schaal uitrollen, beleidsmakers en vertegenwoordigers van gemeenschappen met elkaar in gesprek te brengen. De commissie maakt deel uit van een drukke week in Geneve, met ook de eerste door de VN gemandateerde Global Dialogue on AI Governance (6-7 juli) en het WSIS Forum. Dat past in een reeks internationale initiatieven, van de coalitie en het testforum die AI-bazen bij de G7 bepleitten tot het vrijwillige veiligheidskader van het Witte Huis.

Kritiek op de samenstelling

Niet iedereen is enthousiast. Nieuwssite Common Dreams noemde het gezelschap veelzeggend “vol Big Tech-executives” en vroeg zich af of bedrijven die AI bouwen wel de partijen moeten zijn die aan de regels sleutelen. Dat raakt een gevoelig punt: de commissie levert overleg en aanbevelingen, geen bindende wetgeving. Het contrast met Europa is groot. Daar geldt straks de EU AI Act met harde verplichtingen vanaf 2 augustus, inclusief boetes. Een vrijblijvend praatplatform met dezelfde topmannen die hun modellen verkopen roept de vraag op wie hier uiteindelijk kaders stelt. Eerder bleek al dat de meeste aanbieders nauwelijks veiligheidstests van hun AI-agents publiceren.

“Een mondiaal overleg is nuttig, maar de scherpste regels schrijf je niet als je ze zelf niet hoeft te handhaven. Organisaties doen er verstandig aan om nu al zelf grip te houden op hoe hun mensen AI gebruiken, in plaats van te wachten op wat Geneve of Brussel oplevert.” Aldus Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer, die bedrijven onder meer helpt bij het schrijven van goede prompts voor AI.

Wat betekent dit

Voor Europese organisaties komt er een tweede spoor bij. Naast de bindende EU AI Act ontstaat nu een mondiaal overlegorgaan waarin techbedrijven en overheden samen de richting bepalen. Kansrijk voor toegang en kennisdeling, maar de invloed van de aanwezige CEO’s maakt kwetsbaar voor het verwijt van slager-keurt-eigen-vlees. De inhoud van de eerste bijeenkomst op 8 juli laat zien of het bij mooie voornemens blijft of dat er concrete afspraken volgen. Wie in Nederland met AI werkt, doet er goed aan de Europese regels als uitgangspunt te nemen en het Geneefse spoor als aanvulling te zien, niet andersom.