Johns Hopkins-medewerker zet patiëntdata in publieke AI-tool

Een medewerker van het Johns Hopkins Bayview Medical Center in Baltimore heeft een spreadsheet met gegevens van 3.182 patiënten geüpload naar een publieke AI-tool die het ziekenhuis niet had goedgekeurd. Dat meldt de Amerikaanse zender WMAR 2 News. De getroffen patiënten krijgen sinds 22 oktober een brief.

Wat er in het bestand stond

Het ging om patiënten die tussen mei en september 2026 in het ziekenhuis zijn opgenomen of behandeld. In de spreadsheet stonden volgens WMAR namen, opname- en behandeldata, medische dossiernummers, rekeningnummers van het ziekenhuis, de afdeling die de patiënt behandelde, toegediende medicijnen en de namen van de behandelaars. Social Security-nummers (de Amerikaanse tegenhanger van het BSN) en bankgegevens zaten er volgens het ziekenhuis niet in.

De upload gebeurde op 21 september, tijdens een interne review, en werd dezelfde dag ontdekt. Welke AI-tool het was, maakt het ziekenhuis niet bekend.

Wissen en hopen

De medewerker heeft de prompt, het gesprek en het document uit de geschiedenis van de tool verwijderd. Het ziekenhuis heeft de aanbieder gevraagd de gegevens ook aan zijn kant te wissen. Of dat gelukt is, staat niet in de berichtgeving. Daar zit precies het probleem: wat eenmaal bij een externe chatbot ligt, valt buiten de controle van het ziekenhuis. Patiënten krijgen twaalf maanden gratis kredietbewaking via Experian. Johns Hopkins scherpt verder de regels aan voor niet-goedgekeurde apps en AI-tools en traint personeel opnieuw over welke platforms wel mogen.

Johns Hopkins staat hier niet alleen in. Hoodline citeert cijfers van vakblad Medical Economics: 71 procent van de Amerikaanse zorgmedewerkers gebruikte een persoonlijk AI-account voor werk, tegen 87 procent een jaar eerder. Het aandeel zorgorganisaties met software tegen datalekken (DLP) steeg van 31 naar 54 procent. Volgens hetzelfde vakblad tekenen veel publieke AI-diensten geen verwerkersovereenkomst die de Amerikaanse privacywet HIPAA vereist.

Ook in Nederland al gebeurd

Het scenario is hier bekend. De Autoriteit Persoonsgegevens meldde in augustus 2024 dat ze meerdere datalekken binnenkreeg door medewerkers die gegevens in een AI-chatbot plakten, schreef de NOS. Een van die meldingen ging over een medewerker van een huisartsenpraktijk die medische gegevens van patiënten in een chatbot had ingevoerd. De toezichthouder noemde dat een grote schending van de privacy van de betrokkenen.

Overheden reageren verschillend. De Zweedse regering blokkeerde ChatGPT en Claude voor ambtenaren en liet alleen Copilot toe. Aanbieders bouwen zelf ook extra afscherming, zoals de vergrendelde gesprekken in ChatGPT, maar die beschermen de gebruiker en niet de patiënt wiens gegevens erin belanden.

Wat betekent dit

Een verbod alleen houdt dit niet tegen. Wie medewerkers geen goedgekeurd alternatief biedt, krijgt schaduw-AI: personeel dat op eigen houtje een gratis chatbot gebruikt omdat het werk dan sneller gaat. De les uit Baltimore is praktisch. Zorg voor een zakelijke AI-omgeving met contractuele afspraken over dataopslag, leg vast welke gegevens er nooit in mogen en controleer dat technisch. Dat geldt niet alleen voor ziekenhuizen; ook bij bedrijven die bedrijfsdata verkopen of delen voor AI-training is de vraag waar gegevens uiteindelijk terechtkomen. En voor de zorg komt er nog een vraag bij: hoe goed zijn de AI-tools die wel zijn toegestaan? Daarover schreven we eerder dat slechts 3 van de 1.357 medische AI-tools op patiënten zijn getest.