Uber kiest partij voor bonden tegen robotaxi’s

Uber procedeerde jarenlang tegen vakbonden die chauffeurs wilden organiseren. In New Jersey en Washington staat het bedrijf nu naast diezelfde bonden, achter wetsvoorstellen die zelfrijdende taxi’s afremmen. De Financial Times beschreef die ommezwaai deze week, en Gizmodo werkte de details verder uit: Uber steunt in New Jersey een voorstel dat platforms verplicht om minstens 85 procent van de ritten door een mens te laten rijden, drie jaar lang.

85 procent van de ritten met een chauffeur

Het quotum is geen detail. Waymo rijdt zonder chauffeurs en heeft geen alternatief model achter de hand. Een verplichting van 85 procent menselijke ritten zou het bedrijf dwingen om in New Jersey alsnog chauffeurs in te huren, wat het kostenvoordeel van een autonome vloot grotendeels wegneemt. Uber tekende volgens Gizmodo ook voor een voorstel dat zelfrijdende auto’s helemaal van de wegen in Washington D.C. weert. In Atlanta pleit de Rideshare Drivers Union voor een heffing van 50 cent tot een dollar per robotaxirit en voor een verbod op ophalen bij luchthaven Hartsfield-Jackson.

Waarom Uber van kamp wisselt

De rekensom achter de koerswijziging is simpel. Volgens de Financial Times gaat Uber ervan uit dat elk voertuig zonder chauffeur ongeveer vier chauffeurs verdringt. In San Francisco en Los Angeles zien chauffeurs hun bezettingsgraad en inkomsten al dalen, iets waar Futurism eerder over schreef. Uber verkocht zijn eigen zelfrijdende divisie in 2020 en verdient nu aan het doorgeven van ritten. Zodra Waymo genoeg auto’s heeft om zelf klanten te bedienen, verdwijnt die tussenpositie. Waymo beëindigde de samenwerking in Phoenix en zoekt volgens dezelfde berichtgeving verder afstand van het Uber-platform.

In een beleidsstuk formuleert Uber het voorzichtiger: “Over time, the drivers who rely on the flexibility of Uber the most will be disproportionately affected.” Dat argument komt van een bedrijf dat de flexibiliteit van diezelfde chauffeurs tien jaar lang gebruikte om arbeidsrechtelijke verplichtingen te vermijden.

Regelgeving als slagveld

De strijd verschuift daarmee van technologie naar wetgeving per staat en stad. Dat maakt de uitrol grillig. Nevada gaf ruimte aan 8.000 robotaxi’s, terwijl andere staten nu de andere kant op bewegen. Uber zelf blijft ondertussen investeren in autonoom vervoer buiten de Verenigde Staten: het bedrijf zet samen met Pony.ai 2.000 robotaxi’s in Europa en sloot eerder een level 4-deal met Stellantis en Wayve. Vertragen waar de concurrent voorloopt, doorpakken waar het zelf aan de knoppen zit.

Wat betekent dit

Voor Nederland is dit vooral een voorproefje. Autonoom personenvervoer staat hier nog aan het begin, maar het patroon is herkenbaar uit andere sectoren: zodra automatisering een beroepsgroep raakt, verplaatst het gevecht zich naar quota, heffingen en vergunningen. Dat gebeurt ook bij autonoom vrachtvervoer. Wie nu investeert in AI-gestuurde logistiek of mobiliteit, moet rekenen op regels die per regio verschillen en die snel kunnen kantelen. En bedrijven die eerst hard duwden voor deregulering, blijken die positie zonder veel moeite om te draaien zodra de concurrentie hun eigen marge raakt.