Seattle Times en Newsday klagen OpenAI en Microsoft aan

Twee Amerikaanse krantenuitgevers hebben OpenAI en Microsoft aangeklaagd wegens auteursrechtinbreuk. The Seattle Times en Newsday dienden hun klacht op 4 september in bij de federale rechtbank voor het zuidelijke district van New York, meldde TechCrunch. Daarmee groeit de rij nieuwsorganisaties die de makers van ChatGPT en Copilot in de rechtszaal opzoeken.

Wat de kranten verwijten

De aanklacht draait om het verzamelen van artikelen voor het trainen van taalmodellen. Volgens de uitgevers hebben OpenAI en Microsoft systematisch nieuwsartikelen geschraapt en daarbij betaalmuren omzeild, schrijft Engadget. De modellen zouden die journalistiek vervolgens teruggeven aan gebruikers, soms vrijwel woordelijk, zonder vergoeding en zonder verwijzing naar de bron.

In de klacht noemen de kranten generatieve AI een slang die in zijn eigen staart bijt: producten die zich presenteren als makers van inhoud zijn in werkelijkheid gulzige verbruikers van door mensen geschreven materiaal. De uitgevers wijzen op teruglopend bezoek en lagere digitale advertentie-inkomsten nu AI-samenvattingen het klikken op een artikel overbodig maken. Ze klagen ook over verzonnen citaten die aan hun titels worden toegeschreven en over het weghalen van copyrightinformatie uit de teksten.

Microsoft zegt verrast te zijn

Een woordvoerder van Microsoft liet aan GeekWire weten verrast te zijn door de zaak en altijd bereid te zijn om aan tafel te gaan zoeken naar oplossingen. Die reactie krijgt extra lading doordat beide bedrijven eerder journalistieke projecten en fellowships van The Seattle Times financierden. OpenAI reageerde niet.

De zaak volgt het patroon dat The New York Times in december 2023 zette met een vergelijkbare klacht tegen dezelfde twee bedrijven. Die procedure loopt nog en levert intussen harde cijfers op over hoe vaak modellen nieuwstekst reproduceren, zoals we beschreven in de analyse van Copilot-chatlogs. Het Amerikaanse ministerie van Justitie mengde zich er begin september in en koos daarbij de kant van OpenAI.

Een bredere golf van claims

Uitgevers staan niet alleen. Sony Music Publishing en Warner Chappell stapten eind augustus naar de rechter tegen Anthropic, waarbij ook de oprichters persoonlijk werden gedagvaard. Reddit kreeg eerder gelijk toen een rechter zijn DMCA-claim tegen Perplexity overeind hield. En uit metingen bleek dat AI-crawlers robots.txt op Europese sites geregeld negeren.

Tegelijk kiezen andere uitgevers voor een deal in plaats van een dagvaarding. AP en Vox Media sloten licentieovereenkomsten met OpenAI. De markt splitst zich zo in twee kampen: partijen die onderhandelen over een prijs, en partijen die eerst een rechter een uitspraak willen laten doen over de vraag of trainen op nieuws überhaupt mag.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse mediabedrijven is dit vooral een graadmeter. Amerikaanse uitspraken bepalen straks de onderhandelingspositie van elke uitgever die met een AI-bedrijf om tafel gaat. Wie nu al meet hoeveel verkeer wegvalt door AI-antwoorden, en wie zijn crawlerbeleid op orde heeft, staat sterker als het gesprek over vergoedingen begint. Voor gebruikers van ChatGPT of Copilot verandert er voorlopig niets, maar de bronvermelding in die producten wordt wel steeds meer een juridisch onderwerp.