DLSS 5 komt uit, maar kost fors prestaties

NVIDIA zet DLSS 5 vandaag live, om 21.00 uur Pacific tijd. De techniek werkt alleen op de RTX 50-serie en debuteert in precies één game: basketbalsimulatie NBA 2K27. Daarmee is de lancering ook een test van hoe ver AI in de beeldpijplijn van een game mag ingrijpen.

Wat 3D-guided neural rendering doet

In de aankondiging van NVIDIA analyseert het model de objecten en de belichting in een scene, en voegt het daarna licht- en materiaaldetails toe die ontwikkelaars normaal weglaten om de framerate te halen. Huid die licht doorlaat, haar waar licht doorheen valt, diepere contactschaduwen. De geometrie die de artiest heeft gebouwd blijft staan, het model werkt er als een afwerklaag overheen. Studio’s krijgen er regelaars bij: Structure Intensity voor hoogfrequente details, Tone Intensity voor de lagere lichtlagen, en semantische maskers waarmee ze het effect op het publiek in de zaal anders kunnen instellen dan op de spelers zelf.

De prestatierekening

NVIDIA noemt voor NBA 2K27 tot 370 fps op een RTX 5090 in 4K met ray tracing, en tot 410 fps op 1440p met een RTX 5080. Die getallen slaan op de volledige DLSS-stack, dus inclusief upscaling en frame generation. Het neurale renderdeel zelf kost juist prestaties. Techsite gagadget wees op metingen in Cyberpunk 2077 waarbij een RTX 5090 in 4K terugzakte van 63 naar 42 fps zodra neural rendering aanstond, ruwweg een derde minder. Videocardz meldt dat NVIDIA het model in een half jaar vijf keer sneller kreeg; het bedrijf zegt zelf dat de optimalisatiecurve nog niet afvlakt en dat er dit najaar meer verbeteringen komen.

RTX 50 en verder niets

Een terugvalpad naar de RTX 40- of 30-serie is er niet. DLSS 5 draait op de vijfde generatie Tensor-cores van Blackwell, en dat is het. Wie via GeForce NOW speelt krijgt de functie op de RTX 5080-machines die voor Ultimate-abonnees draaien. AMD en Intel hebben in FSR 4 en XeSS geen vergelijkbare laag zitten. De weerstand komt intussen vooral uit de gamerscommunity. Toen NVIDIA de techniek in maart liet zien in Resident Evil Requiem en Starfield ging de discussie al snel over gezichten die er anders uitzagen dan de makers bedoeld hadden, met vergelijkingen met de beautyfilters van sociale media. Daar zit de kern van het ongemak: de laatste bewerking van het beeld ligt bij een model, niet bij een art director.

Wat betekent dit

Voor spelers is de afweging concreet. Extra realisme kost frames, en alleen de nieuwste kaarten doen mee. Interessanter is de richting waarin dit wijst. Bij een systeem als het wereldmodel Atlas van World Labs genereert een model de 3D-scene compleet zelf; DLSS 5 kiest de omgekeerde route en laat de klassieke engine het werk doen, met AI als eindbewerking. Voor NVIDIA speelt daarnaast een commercieel belang: de functie bindt gamers aan de RTX 50-serie, terwijl het bedrijf zijn kapitaal en aandacht vooral op datacenters richt en de financiering van AI-clouds recent op pauze zette. In dezelfde markt zit Nvidia aan meerdere kanten van dezelfde deals, terwijl Broadcom zijn AI-chipomzet verdrievoudigde. Of DLSS 5 meer wordt dan een demo hangt af van studio’s die na NBA 2K27 durven te volgen. Zolang er geen tweede titel is aangekondigd, blijft dit een dure functie voor één game.