VS wil G20 achter lichte AI-regels krijgen

De Verenigde Staten hebben op de G20-bijeenkomst in Chapel Hill een eigen AI-doctrine op tafel gelegd. Michael Kratsios, directeur van het Witte Huis-bureau voor wetenschaps- en technologiebeleid, presenteerde daar de Carolina Principles: een niet-bindende afspraak waarin regeringen beloven terughoudend te zijn met nieuwe AI-wetgeving. Reuters meldde dat Washington de andere G20-leden vooral vraagt geen aparte toezichthouder voor AI in het leven te roepen.

Wat er in de Carolina Principles staat

Het document rust op drie toezeggingen. Landen die tekenen beloven nieuwe regels te bewaren voor werkelijk nieuwe kwesties, geld te steken in fundamenteel onderzoek en commerciele ruimte te geven aan opkomende technologie. Waar toezicht nodig is, moet dat via bestaande sectorwaakhonden lopen: een financiele toezichthouder kijkt naar AI in de financiele sector, een medische naar AI in de zorg. Dat sluit aan op het AI Action Plan van juli 2025 en op het presidentieel besluit van december 2025 dat afzonderlijke staatswetten wil terugdringen. Die botsing tussen Washington en de staten speelt al langer, bijvoorbeeld toen xAI de deepfake-wet van Minnesota aanvocht.

Niet elk land loopt mee

De Canadese delegatie liet volgens Reuters weten dat zij innovatie wil afwegen tegen publiek vertrouwen en veiligheid, een andere toon dan de Amerikaanse. Europese deelnemers zitten in een lastiger parket: Japan, Duitsland, Frankrijk, India, Zuid-Korea, Mexico, Polen en Saoedi-Arabie waren aanwezig, en de EU-landen onder hen hebben de AI Act al in hun wetboek staan. Brussel werkt intussen aan een omnibus die de AI Act op onderdelen versoepelt, terwijl de handhaving nog nauwelijks op gang komt: na vier weken lag er nog geen enkele zaak. Tegelijk zette de Commissie deze week wel door op een ander spoor door ChatGPT als zeer grote zoekmachine aan te merken.

Uit de industrie kwam ook tegengeluid. Demis Hassabis van Google DeepMind, die via video aanschoof, pleit al maanden voor een onafhankelijk testinstituut voor AI-modellen. Precies zo’n instantie wijzen de Carolina Principles af.

Het podium was van de bouwers

De eerste dag ging vooral over stroom en beton. Elon Musk waarschuwde via een videoverbinding voor een fors stroomtekort volgend jaar en schatte dat AI de wereldeconomie met 20 tot 30 procent kan laten groeien, in de orde van 20 tot 30 biljoen dollar per jaar. Mark Zuckerberg zei dat de kosten om een bedrijf te starten hard zullen dalen, maar dat Meta simpelweg niet genoeg vakmensen kan vinden om datacenters te bouwen. Noord-Carolina telt er inmiddels 97.

Op woensdag was Nvidia-topman Jensen Huang aan de beurt. Volgens CNBC hield hij zijn bekende pleidooi voor soevereine AI: elk land moet zelf infrastructuur bouwen om de eigen economie te kunnen bedienen. Bloomberg noteerde dat hij de G20 opriep de invoering van AI te versnellen als motor voor economische groei. Sam Altman sprak later op dezelfde dag met minister Lutnick.

Wat betekent dit

Juridisch verandert er voor Nederlandse bedrijven vandaag niets. De principes zijn niet bindend en de AI Act blijft gewoon gelden. Het praktische gevolg zit in de kloof die groeit: wie modellen in de VS en in Europa aanbiedt, houdt straks twee sets documentatie en twee testregimes bij. Voor Amerikaanse labs is dat te overzien, voor kleinere Europese aanbieders is het een kostenpost. De echte test komt in december, als de G20-leiders bijeenkomen in Miami en blijkt hoeveel handtekeningen Washington daadwerkelijk heeft opgehaald.