AI levert banken en farma eindelijk meetbaar geld op

Jarenlang ging het vooral over beloftes. In de kwartaalcijfers van de afgelopen weken zetten bedrijven buiten Big Tech voor het eerst concrete resultaten tegenover hun AI-uitgaven. CNBC zette de voorbeelden zondag op een rij: Santander, Novartis en Standard Chartered zien winst, brouwer Carlsberg ziet nog weinig.

Santander noemt een bedrag

De Spaanse bank Santander is het meest concreet. Volgens CNBC leverden AI-projecten in de eerste negen maanden van 2026 194 miljoen euro (216 miljoen dollar) aan bedrijfswaarde op. Financieel directeur José García Cantera vertelt de zender dat AI medewerkers verlost van werk met weinig waarde, zodat ze meer tijd overhouden voor klanten. “Dit raakt zowel de omzet als de kosten”, zegt Cantera. Hij geeft ook toe dat het “echt moeilijk” is om te zeggen welk deel van het resultaat precies aan AI te danken is.

Het bedrag is nog bescheiden naast de ambitie van bestuursvoorzitter Ana Botín. Bloomberg meldde in februari dat Botín op een AI-opbrengst van 1 miljard euro mikt.

Novartis en Standard Chartered zien het terug

Bij farmaceut Novartis steeg het kernbedrijfsresultaat in het derde kwartaal met 10 procent (tegen constante wisselkoersen) naar 6,04 miljard dollar. Welk deel daarvan door AI komt, maakt het bedrijf niet bekend. Topman Vas Narasimhan was tegen CNBC toch stellig: “Ik denk dat dit het eerste kwartaal is waarin ik AI onze winst-en-verliesrekening echt tastbaar zie verbeteren.” Novartis onderzoekt nu of AI de productiviteit van het geneesmiddelenonderzoek kan opvoeren.

Standard Chartered boekte 14 procent meer operationele inkomsten, exclusief bijzondere posten. Financieel directeur Manus Costello zei in het programma Squawk Box Europe dat AI “overal in het bedrijf” opduikt. Relatiebeheerders gebruiken het om klantcontacten op te bouwen en inkomsten te genereren. De inkomsten groeien volgens Costello veel harder dan de kosten.

Carlsberg remt de verwachtingen af

Het tegengeluid komt uit Kopenhagen. Carlsberg-topman Jacob Aarup-Andersen zegt dat de brouwer de voordelen van AI nog niet op grote schaal ziet. De technologie heeft wel invloed op interne processen, prijsstelling, marketing en de toeleveringsketen. De omzet steeg in het derde kwartaal met 4,9 procent.

Die voorzichtigheid past bij de kritiek van de Apollo-econoom die stelde dat AI buiten de techsector nog niets oplevert. Bij de grote techbedrijven is het rendement al beter zichtbaar. Google Cloud verdubbelde zijn omzet tot bijna 31 miljard dollar en Meta spreekt van “substantiële extra advertentie-inkomsten” dankzij zijn AI-investeringen.

Wat betekent dit

De bedragen zijn klein naast wat er in AI wordt gestoken. Volgens het AI Index-rapport 2026 van Stanford HAI, dat CNBC aanhaalt, investeerden bedrijven in 2025 581,7 miljard dollar in AI, 130 procent meer dan een jaar eerder. Microsoft, Amazon, Google en Meta trekken dit jaar samen naar verwachting 700 miljard dollar uit voor infrastructuur, en Goldman Sachs ziet die uitgaven verder oplopen.

Op de kapitaalmarkt groeit intussen de nervositeit, zoals bleek toen de obligatiemarkt de deur sloot voor CoreWeave en Nebius. Daartegen zijn de cijfers van Santander en Novartis een eerste aanwijzing dat gewone bedrijven ook iets terugzien. Hard bewijs is het nog niet. Santander kan de opbrengst zelf niet precies afbakenen en Novartis noemt helemaal geen bedrag. Voor Nederlandse bedrijven is de les vooral praktisch: wie AI inzet, moet vooraf bepalen hoe het effect gemeten wordt. Anders blijft het bij een gevoel, zoals nu bij Carlsberg.