Uitgevers claimen deel van schikking Anthropic

Schrijvers die recht hebben op geld uit de schikking van 1,5 miljard dollar tussen Anthropic en auteurs, kregen deze week een overzicht van hun claim. Voor een deel van hen stond daar een verrassing in: hun uitgever of literair agentschap heeft een claim gelegd op hetzelfde boek. TechCrunch beschreef op 6 september hoe de klachten zich opstapelen sinds de schikkingsbeheerder die overzichten verstuurde.

Hoe de schikking in elkaar zit

De zaak Bartz v. Anthropic ging over boeken die het bedrijf via piratenbibliotheken binnenhaalde. De rechter oordeelde dat het trainen van modellen op auteursrechtelijk beschermd werk onder fair use valt, maar dat het downloaden van gepirateerde kopieen dat niet doet. Anthropic schikte voor 1,5 miljard dollar en de rechtbank keurde die deal in juli definitief goed.

De regeling betaalt 3.000 dollar per gepirateerde titel uit, over bijna 500.000 boeken. Staat een boek nog in druk bij een traditionele uitgever, dan gaat de helft naar de auteur en de helft naar die uitgever. Is het werk in eigen beheer verschenen, of vielen de rechten voor 10 augustus 2022 terug naar de schrijver, dan is het bedrag volledig voor de auteur.

Claims op rechten die allang terug zijn

Juist die verdeelsleutel loopt nu vast op de administratie. Thrillerauteur April Henry meldde dat HarperCollins een claim indiende op een titel waarvan de rechten ruim zeventien jaar geleden aan haar zijn teruggegeven. Schrijver Courtney Milan reageerde er publiekelijk fel op. Victoria Strauss van de blog Writer Beware zegt tegen TechCrunch dat ze een golf aan vergelijkbare meldingen binnenkreeg, en wijst vooral naar rommelige rechtendatabases bij uitgevers in plaats van naar opzet. Verschillende uitgevers hebben inmiddels erkend dat ze zich vergisten en de beheerder gevraagd de claim in te trekken.

Opvallender zijn de literaire agentschappen die claims indienen. Een agentschap verkoopt rechten namens een schrijver, maar bezit ze zelf niet. Vakblad Publishers Lunch signaleerde daarnaast bredere problemen met de verstuurde overzichten, van ontbrekende titels tot dubbeltellingen. De Authors Guild publiceerde een uitleg waarin auteurs wordt aangeraden hun claimoverzicht regel voor regel na te lopen en bezwaar te maken zolang dat nog kan.

Wat betekent dit

De eerste betalingen staan gepland tussen 1 en 15 november, dus wie iets wil corrigeren heeft weinig tijd. Dit is de eerste keer dat een AI-auteursrechtzaak daadwerkelijk tot uitbetaling leidt, en het uitkeren blijkt lastiger dan het procederen. Wie de rechten op een boek heeft, staat in veel gevallen slecht vastgelegd.

Voor de rest van de sector is dat leerzaam, want de rij zaken wordt langer. Sony en Warner stapten eerder naar de rechter tegen Anthropic, terwijl Seattle Times en Newsday OpenAI en Microsoft aanklaagden. In de zaak van The New York Times koos het Amerikaanse ministerie van Justitie partij voor OpenAI op het punt van fair use, en Microsoft leverde cijfers over hoe vaak Copilot nieuwstekst teruggaf. Als die zaken ook schikken, komt dezelfde vraag terug: wie op papier de rechthebbende is, en of iemand dat nog kan controleren.