IBM zet Granite 4.2 met denkstand vrij onder Apache 2.0
IBM heeft Granite 4.2 uitgebracht, een familie van drie taalmodellen die zelf een denkstand kunnen aanzetten. De gewichten staan onder de Apache 2.0-licentie, waardoor bedrijven ze mogen draaien, aanpassen en commercieel inzetten zonder licentiegesprek. IBM Research kondigde de release op 25 augustus aan.
Drie formaten met een denkschakelaar
De familie bestaat uit modellen van 3, 8 en 30 miljard parameters, alle drie dichte decoder-only transformers met een contextvenster van 131.072 tokens. Elk model kan een redeneerspoor produceren voordat het antwoordt, en die stand laat zich uitzetten. Er zit ook een low-effort modus in die een kort denkbudget gebruikt voor makkelijke vragen, wat scheelt in tokens en wachttijd. Uit de modelkaart die MarkTechPost doornam blijkt dat er vanaf nul is getraind op ongeveer 15 biljoen tokens, met een schema dat het venster tijdens de pretraining tot 512K oprekte.
Geleerd in een echte terminal
Het opvallendste zit in de nabewerking. De modellen van 8B en 30B kregen agentic reinforcement learning: ze mochten in afgeschermde omgevingen code aanpassen, een terminal bedienen en webzoekopdrachten uitvoeren, en werden beloond op de uitkomst. Het 3B-model bleef bij de basis-RL en alignment. De supervised fase gebruikte 7,2 miljoen voorbeelden, waarvan volgens diezelfde modelkaart 31,6 procent uit agent-trajecten bestond. Dat wijkt af van de gangbare route, waarbij een model vooral leert van uitgeschreven voorbeelden van gereedschapsgebruik.
De cijfers
Voor het 30B-model publiceert IBM onder meer 57,00 op SWE-bench Verified, 29,24 op Terminal-Bench 2.1, 89,17 op AIME25, 77,60 op MMLU-Pro en 81,38 op RULER bij 128K context. Die scores komen niet in de buurt van de grootste gesloten systemen. Wel zijn het cijfers die je haalt op een enkele servernode met meerdere GPU’s, terwijl het 3B-model op lichtere hardware mikt. IBM levert kwantiseringen in FP8, NVFP4, MXFP4 en GGUF, en zette de modellen op Hugging Face, Ollama, LM Studio, OpenRouter en watsonx. Hugging Face, dat zelf een verkoop bij 13 miljard dollar peilt, blijft daarmee het verdeelpunt voor open gewichten.
Wat betekent dit
Voor organisaties die AI achter hun eigen firewall willen draaien, is een redeneermodel onder Apache 2.0 direct bruikbaar nieuws. Het verschil met de Chinese aanbieders wordt zichtbaar: Alibaba wil een omzetdeel van grote Qwen-gebruikers, en de open gewichten van Qwen3.8 lieten dagen op zich wachten. IBM zelf zet ondertussen ook gewoon modellen van anderen in, zoals bij zijn consultancytak.
Een model dat je zelf mag draaien en bijsturen, weegt voor veel Nederlandse organisaties zwaarder dan een paar punten extra op een benchmark. Wie met gevoelige data werkt, kijkt eerst waar die data blijft en pas daarna naar de scorelijst.
Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer, geeft onder meer ChatGPT-training aan teams die met AI aan de slag gaan.
Wie nu een codeeragent bouwt, heeft er een serieuze open optie bij naast de API-route die AWS met GPT-5.6 in Kiro volgt. De test komt de komende weken, als teams het 30B-model op hun eigen taken loslaten en meten of de denkstand het extra tokenverbruik waard is.
