GEMA tegen Suno: München beslist over AI-muziek

De rechtbank in München doet vandaag uitspraak in een zaak die de spelregels voor AI en muziek in Europa kan vastleggen. Muziekauteursrechtenorganisatie GEMA klaagde het Amerikaanse Suno aan, de dienst die op basis van tekstopdrachten complete liedjes genereert. De kern van het geschil: mocht Suno beschermde muziek gebruiken om zijn modellen te trainen zonder licentie en zonder de makers te betalen?

Volgens vaknieuwssite MLex valt de beslissing bij de 42e civiele kamer van het Landgericht München, met rechter Schwager als voorzitter. GEMA diende de klacht al in januari 2025 in en vertegenwoordigt ruim 95.000 componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers in Duitsland.

Waar de zaak om draait

GEMA verwijt Suno twee dingen. Ten eerste dat het bedrijf beschermde nummers heeft ingelezen om zijn systeem te trainen. Ten tweede dat de uitvoer van Suno herkenbare melodieën, harmonieën en ritmes uit bestaande liedjes teruggeeft. Tijdens de zitting in maart liet GEMA vergelijkingen zien tussen door Suno gegenereerde fragmenten en bekende songs, om aan te tonen dat het niet ging om toevallig gelijkende muziek maar om reproductie.

Suno leunt, net als veel AI-bedrijven, op het idee dat trainen op openbaar materiaal onder een uitzondering voor tekst- en datamining valt. GEMA wil dat de rechter uitspreekt dat trainen op beschermde muziek vooraf toestemming van de rechthebbenden vereist. Dat raakt een discussie die breder speelt, zoals bij de rechtszaak van Amerikaanse kranten tegen OpenAI over trainingsdata.

Een eerdere waarschuwing uit München

Deze rechtbank sprak zich vorig jaar al eens uit over AI en auteursrecht. In een andere zaak van GEMA oordeelde het Landgericht München dat ChatGPT beschermde songteksten reproduceerde, een uitspraak die advocatenkantoor Bird & Bird destijds als richtinggevend voor Europa omschreef. Die lijn maakt de zaak tegen Suno zwaarder: het gaat nu niet alleen om teksten, maar om de muziek zelf.

Onder Duits recht kan een uitspraak in eerste aanleg meteen worden uitgevoerd, ook als er hoger beroep loopt. GEMA zou dus een verbod tegen de Europese activiteiten van Suno kunnen vragen voordat een hogere rechter zich erover buigt. Rechters in onder meer Frankrijk, Oostenrijk en Nederland kijken mee, omdat daar vergelijkbare vragen liggen.

Bredere gevolgen voor de sector

De uitkomst raakt niet alleen Suno. Iedere aanbieder van generatieve muziekmodellen moet meekijken, want een verplichting om te licentiëren verandert het verdienmodel. Rechthebbenden zoeken tegelijk naar technische manieren om grip te houden, bijvoorbeeld door AI-crawlers te blokkeren voordat materiaal überhaupt wordt binnengehaald.

De timing is opvallend. Vanaf 2 augustus gelden nieuwe transparantieverplichtingen onder de EU AI Act, die aanbieders van generatieve modellen dwingen opener te zijn over hun trainingsdata. Een uitspraak die training zonder toestemming afwijst, zou die verplichtingen in de praktijk scherper maken.

Wat betekent dit

Als de rechtbank GEMA gelijk geeft, wordt licentiëren van muziek voor AI-training in Europa waarschijnlijk de norm en niet de uitzondering. Dat betekent hogere kosten voor diensten als Suno, maar ook een concreter vooruitzicht op vergoeding voor componisten en tekstschrijvers. Wint Suno, dan houdt de brede lezing van de datamining-uitzondering stand en blijft de bewijslast bij de makers liggen. Voor Nederlandse muzikanten en uitgevers is de zaak in beide gevallen een voorbode: wat München vandaag beslist, bepaalt mede hoe de rechter hier straks naar generatieve muziek kijkt.