FTC: verborgen sturing van AI kan misleiding zijn

De Amerikaanse toezichthouder FTC wil dat AI-bedrijven eerlijk zijn over hoe hun modellen tot antwoorden komen. In een voorgestelde beleidsverklaring stelt de Federal Trade Commission dat het heimelijk wegsturen van een AI-antwoord bij het feitelijk juiste antwoord kan neerkomen op misleiding. De tekst verscheen op 1 juli en staat sinds 7 juli in het Federal Register; belanghebbenden kunnen tot 31 juli 2026 reageren.

Wat de FTC precies voorstelt

De kern draait om artikel 5 van de FTC Act, dat oneerlijke en misleidende handelspraktijken verbiedt. Volgens de commissie wekken AI-bedrijven bij gebruikers de indruk, expliciet of impliciet, dat hun systemen het meest accurate antwoord geven dat binnen de technische grenzen mogelijk is. De FTC verwijst naar de aanname dat mensen AI-uitvoer in meer dan 90 procent van de gevallen zonder eigen controle overnemen. Wie een model dan stiekem naar een ander doel stuurt, bijvoorbeeld een ideologische of commerciele voorkeur, misleidt de consument, aldus de toezichthouder. Advocatenkantoor Covington wijst er in zijn analyse op dat de commissie tegelijk een uitweg biedt: een duidelijke en opvallende melding dat een systeem bepaalde doelen boven het gevraagde stelt, haalt de praktijk uit de gevarenzone.

Waarom nu, en wie het raakt

De timing valt samen met een bredere discussie over wie frontier-modellen mag keuren. Eerder dit jaar werd al besproken hoe AI-modellen eerst langs de overheid moeten en waarom de VS frontier-modellen voor release wil testen via CAISI. DeepMind-topman Demis Hassabis pleitte voor een onafhankelijk keurmerk voor frontier-AI. De FTC kiest een ander spoor: geen vooraf-test, maar handhaving achteraf via bestaand consumentenrecht. Opvallend is dat de commissie de AI-wet van de staat Colorado noemt als voorbeeld van regelgeving die bedrijven juist zou kunnen aanzetten tot het afzwakken van accuraatheid, om aansprakelijkheid voor ongelijke uitkomsten te vermijden. Die staatswet wordt volgens de FTC deels opzijgezet door het federale kader, schrijft ook Inside Privacy in zijn toelichting. De reacties worden verzameld onder zaaknummer P264200.

Wat betekent dit

Voor gebruikers gaat het om een eenvoudige vraag: krijg je het beste antwoord, of een antwoord dat naar een ander doel is gebogen zonder dat je het weet. Voor AI-bedrijven verschuift het accent naar transparantie over de eigen keuzes in modelgedrag, met documentatie en heldere meldingen als verdediging. De aanpak staat naast de Europese route, waar de EU AI Act vanaf augustus boetes koppelt aan transparantieplichten, en naast internationale gesprekken zoals de oproep van Xi tot wereldwijde AI-samenwerking. Of de beleidsverklaring het haalt, hangt af van de inspraak die tot 31 juli binnenkomt. De richting is duidelijk: toezichthouders kijken niet alleen meer naar wat een model kan, maar ook naar wat het achter de schermen met een antwoord doet.