BIS waarschuwt voor crash na AI-investeringsboom
De Bank for International Settlements, de koepel van centrale banken in Bazel, trekt in haar jaarrapport hard aan de bel over de uitgaven aan kunstmatige intelligentie. De BIS schreef in haar economische jaarverslag dat de wedloop om AI zo veel kapitaal opslokt dat een scherpe terugval hele economieën in een recessie kan trekken. Dat melden onder meer Reuters en MarketScreener.
Meer dan duizend miljard dollar aan uitgaven
De vijf grootste hyperscalers zijn volgens de BIS op koers om in 2025 en 2026 samen meer dan duizend miljard dollar aan AI-gerelateerde investeringen uit te geven. Dat geld gaat naar datacenters, chips en stroomvoorziening. BIS-directeur Pablo Hernández de Cos zei daarover dat de strijd om marktaandeel mogelijk tot overinvestering heeft geleid. Als AI minder oplevert dan beloofd, kan die boom volgens hem abrupt eindigen en blijft de sector kwetsbaar achter. Dat de winst van die uitgaven nog onzeker is, bleek eerder al toen bedrijven massaal overstapten op goedkopere AI-modellen om de kosten te drukken.
Schuld als zwakke plek
De BIS maakt zich niet alleen zorgen over een mogelijke zeepbel, maar vooral over de verwevenheid met de schuldmarkten. Hyperscalers, AI-labs en bouwbedrijven hebben grote hoeveelheden obligaties uitgegeven om de uitbouw te financieren. NVIDIA haalde zo 25 miljard dollar op, en ook andere partijen leunen zwaar op vreemd vermogen. Vertraagt de investeringsdrift, dan kunnen toeleveranciers hun inkomsten zien wegvallen terwijl de rente doorloopt. De gevoeligheid van die markt werd zichtbaar toen Aziatische chipaandelen kelderden na een lange rally.
Echo van eerdere manieën
De BIS plaatst de huidige golf in een lange historische lijn. Eerdere periodes waarin in korte tijd enorme bedragen naar een nieuwe technologie vloeiden, zoals de kanalenbouw in de jaren 1830, de Britse spoorwegen in de jaren 1840 en de elektrificatie eind jaren twintig, liepen telkens uit op een flinke krach. De vergelijking met de dotcom-zeepbel en de spoorwegmanie keert in het rapport meermaals terug. Tegelijk laten cijfers zien dat sommige AI-bedrijven nog ver van winstgevendheid staan: het miljardenverlies van xAI kwam recent aan het licht, en SpaceX werd zelfs een grote verhuurder van rekenkracht om de vraag te bedienen.
Wat betekent dit
De waarschuwing komt niet van een doorsnee commentator, maar van de instelling die centrale banken adviseert. Dat geeft gewicht aan de zorg dat de AI-uitgaven sneller groeien dan de inkomsten die ze moeten rechtvaardigen. Voor wie AI gebruikt verandert er op korte termijn weinig, maar beleggers en bedrijven doen er goed aan de financiering achter de modellen kritisch te volgen. Komt er een correctie, dan raakt die niet alleen techaandelen, maar ook de bredere economie waarin AI inmiddels diep is verankerd.
