Von der Leyen steunt rem op AI en nodigt labs uit
Europa schuift aan bij het debat over het afremmen van AI. In haar jaarlijkse State of the Union in het Europees Parlement in Straatsburg zei Ursula von der Leyen woensdag dat ze de roep van Amerikaanse AI-bedrijven om de ontwikkeling van de krachtigste modellen te vertragen steunt. Ze wil de grote frontier labs uitnodigen voor overleg over de risico’s.
“Tijd om te vertragen”
Volgens Reuters verwees de voorzitter van de Europese Commissie letterlijk naar de topmannen van de labs zelf: “CEOs of the most advanced companies tell us that it is time to slow down on the self-recursive models. To pace the frontier. If the people developing the technology are clear, then we should be too.” Ze waarschuwde ook dat modellen in ontwikkeling “hacking on a level we never thought possible” mogelijk maken.
Die woorden sluiten direct aan op het essay “We Must Pace the Frontier” dat Anthropic-topman Dario Amodei zaterdag publiceerde. Sam Altman (OpenAI) en Elon Musk (xAI) spraken daarna steun uit. Deze week bleek al dat OpenAI al weken overlegt met Anthropic en Google over gezamenlijke veiligheidsafspraken.
Samenwerking met Canada en het VK
Von der Leyen wil het niet bij praten laten. Volgens het liveverslag van Euronews zei ze: “We will step up together with our like-minded partners like Canada, the UK and others. We want to team up on model evaluation, verification, early-warning, AI security.” De Commissie wil dus met gelijkgezinde landen frontiermodellen gaan doorlichten en een systeem voor vroege waarschuwingen opzetten.
De juridische basis ligt er al. De EU AI Act geeft de Commissie toezichtsbevoegdheden over de maatregelen die aanbieders van de meest geavanceerde modellen nemen om risico’s te beperken. Brussel startte eerder ook al de eerste inspectiegolf onder de EU AI Act. Naast de veiligheidsagenda kondigde Von der Leyen volgens Euronews een Europees industrieel AI-project aan, gericht op gezondheid, transport, agrifood, geavanceerde maakindustrie en defensie en ruimtevaart. In dezelfde toespraak kwam ook de EU Kids Act langs, het plan waarover we eerder schreven dat AI-chatbots en sociale media onder de 15 aan banden legt.
Recht tegenover Washington
De koers van Brussel staat haaks op die van de Amerikaanse president. Donald Trump schreef maandag op Truth Social dat de enige “guardrail” die AI nodig heeft “a STRONG AND SMART (High IQ!) PRESIDENT” is, meldde Axios. Hij noemde Amodei daarbij spottend een “perfect little angel”. Ook Meta-topman Mark Zuckerberg ziet weinig in een rem en pleit liever voor onafhankelijke evaluatoren. In het Amerikaanse Congres is de discussie verder gepolariseerd, getuige het voorstel van Sanders en Bannon voor een rem op superintelligente AI.
Wat betekent dit
Voor het eerst koppelt de Europese Commissie haar AI-beleid openlijk aan wat de labs zelf voorstellen. Dat geeft Brussel een sterke positie aan tafel: het kan zich beroepen op de AI Act en op de woorden van Amodei en Altman. Of de labs echt vaart minderen, hangt af van concrete afspraken, en die zijn er nog niet. Een datum voor het overleg noemde Von der Leyen niet.
Voor Nederlandse bedrijven verandert er op korte termijn weinig. De regels van de AI Act blijven het kader. Wel wordt het waarschijnlijker dat nieuwe modellen van Amerikaanse aanbieders in Europa later of met extra voorwaarden beschikbaar komen, zeker als Europese evaluaties zwaarder gaan wegen dan de Amerikaanse aanpak.
