xAI zet onzichtbaar watermerk op tekst uit Grok-API

Wie vanaf 7 november tekst laat schrijven via de API van Grok, krijgt er standaard een onzichtbaar watermerk bij. Dat staat in de ontwikkelaarsdocumentatie van xAI, die het bedrijf inmiddels onder de naam SpaceXSI voert. Als reden noemt xAI letterlijk de naleving van de EU AI Act. Dat is opvallend, want in augustus weigerde xAI nog mee te doen aan de Europese afspraken over het markeren van AI-tekst.

Zeven modellen, geen codewijziging

Het watermerk geldt voor grok-4.7, grok-4.6, grok-4.5, grok-4.3 en de drie varianten van grok-4.20 (reasoning, non-reasoning en multi-agent). Volgens de documentatie werkt het op alle API-endpoints, wereldwijd en regionaal, en dus niet alleen voor Europese klanten. Ontwikkelaars hoeven niets aan hun code te veranderen.

Je ziet het watermerk niet. Er worden geen tekens, opmaak of verborgen tekst toegevoegd. Het model stuurt tijdens het genereren licht bij welke tokens het kiest, en dat patroon is later statistisch terug te vinden. De detectie geeft drie mogelijke uitkomsten: wel gemarkeerd, niet gemarkeerd of onzeker. Hoe langer de tekst, hoe sterker het signaal. Wie wil weten of een antwoord gemarkeerd is, kijkt naar de header x-watermark: staat die op true, dan zit het watermerk erin.

Uitzetten kan, maar met voorwaarden

Alleen teambeheerders kunnen het watermerk uitschakelen, per model, in de console. Dat geldt dan voor alle API-sleutels van het team en gaat binnen vijf minuten in. Wie dat doet, moet bevestigen dat er een wettelijke uitzondering van toepassing is en dat het team zelf verantwoordelijk is voor eventuele verplichte markering. Elke wijziging komt in het auditlog. Sommige modellen kunnen voor een team zelfs vast op “aan” staan. De detectie-API zelf is niet vrij toegankelijk: toegang moet je aanvragen via een formulier.

Van weigeraar naar volger

De ommezwaai is groot. City AM schreef op 12 augustus dat xAI als enige grote maker van taalmodellen de Europese gedragscode voor transparantie van AI-content niet had ondertekend. Anthropic had die week net aangekondigd dat Claude-tekst een onzichtbaar watermerk krijgt, en ging later nog een stap verder door watermerk-detectie open te stellen voor toezichthouders. OpenAI volgde met een eigen aanpak, waardoor ChatGPT een onzichtbaar watermerk in Europese teksten krijgt.

De juridische druk komt uit artikel 50 van de EU AI Act. Aanbieders van systemen die synthetische tekst maken, moeten die output machineleesbaar markeren en detecteerbaar maken als AI-gegenereerd, voor zover dat technisch haalbaar is. Een ondertekende gedragscode is vrijwillig, de wet niet.

Er blijven vragen open. Het techblog explainx.ai wijst erop dat xAI niets zegt over hoe goed het watermerk een parafrase of redactieslag overleeft. Ook is onduidelijk of de Grok-chatbot op X en in de apps hetzelfde watermerk krijgt; de documentatie gaat alleen over de API.

Wat betekent dit

Met xAI erbij markeren de drie bekendste Amerikaanse modelmakers nu allemaal hun tekst, elk op een eigen manier. Voor bedrijven die Grok in hun software gebruiken verandert er op 7 november weinig zichtbaars, maar hun output is vanaf dan wel herleidbaar. Wie om een goede reden wil afwijken, moet dat juridisch kunnen onderbouwen.

Voor docenten en redacties is het nog geen wondermiddel. Detectie blijft statistisch, toegang tot de controle-API is beperkt, en AI-detectors beschuldigen schrijvers nog regelmatig ten onrechte. Watermerken in tekst zijn ook lastiger dan in beeld of zelfs in AI-ontworpen eiwitten, waar DeepMind al mee experimenteert. Het is wel een stap richting een standaard waarbij AI-tekst technisch traceerbaar is, en die stap zet xAI nu onder druk van de Europese wet.