Een op de drie Amerikanen vraagt AI om gezondheidsadvies

Pew Research Center ondervroeg tussen 22 en 28 juni 3.488 volwassen Amerikanen over AI-chatbots en gezondheid. Uit het rapport dat het instituut op 25 augustus publiceerde blijkt dat 34 procent zo’n bot minstens één keer om een medische reden heeft geraadpleegd. De vraag is niet langer of mensen dit doen, maar waarvoor precies.

Snelheid en de prijs van nul euro

Pew liet respondenten acht mogelijke redenen aanvinken. Snel aan informatie komen scoort het hoogst met 28 procent van alle volwassenen. Daarna volgt het uitzoeken waar klachten vandaan komen (25 procent). Dat de bot gratis of goedkoop is telt even zwaar als het opzoeken van behandelingen en het navragen van een diagnose die de arts al had gesteld: alle drie 22 procent. Twintig procent legt een labuitslag voor.

Twee antwoorden vallen op omdat ze over meer gaan dan gemak. Achttien procent stapt naar een chatbot voor onderwerpen waar ze zich ongemakkelijk bij voelen, en 15 procent gebruikt de uitkomst om te beslissen of een doktersbezoek nodig is. Die laatste groep is de kleinste, en tegelijk de groep waar een fout antwoord het meeste kost.

Nuttig gevonden, niet vertrouwd

Onder de gebruikers noemt 47 procent de antwoorden extreem of zeer nuttig, 48 procent vindt ze enigszins nuttig en 5 procent heeft er weinig aan. Bij privacy kantelt het beeld. Slechts 29 procent voelt zich zeer comfortabel bij het delen van persoonlijke gezondheidsgegevens met een chatbot, terwijl 26 procent zegt zich daar niet prettig bij te voelen. Becker’s Hospital Review, dat het onderzoek voor de zorgsector samenvatte, wees erop dat mensen de tool dus wel gebruiken zonder er hun gegevens aan toe te willen vertrouwen.

Een eerdere Pew-meting van april dit jaar liet dezelfde spanning zien: gebruikers van sociale media en chatbots noemen gezondheidsinformatie uit die kanalen vaker handig dan accuraat.

Leeftijd verklaart het grootste verschil

Van de 18- tot 29-jarigen gebruikt 44 procent een chatbot voor gezondheidsvragen, tegen 17 procent van de 65-plussers. Bij de hoogste inkomens is het 48 procent, bij de laagste 28 procent. Onder mensen met een universitaire graad 44 procent, onder mensen met hooguit een middelbareschooldiploma 23 procent. Aziatisch-Amerikaanse volwassenen scoren met 56 procent het hoogst van alle groepen.

Voor Nederland ontbreekt een vergelijkbare uitsplitsing, al lopen de totalen niet ver uiteen. Het wekelijkse AI-gebruik hier verdubbelde naar 40 procent.

Wat betekent dit

De cijfers zeggen weinig over kwaliteit en veel over toegang. Een derde van een land raadpleegt software die voor medisch gebruik nauwelijks is getoetst. Een analyse van goedgekeurde AI-hulpmiddelen liet zien dat bijna geen enkel systeem in de zorg klinisch op patiënten is onderzocht, en dat gaat dan nog over gereguleerde apparatuur. Een algemene chatbot valt buiten dat regime.

Ondertussen bouwen partijen wel aan medische varianten. Google testte AMIE in videoconsulten op huisartsniveau en de Mayo Clinic draait inmiddels 150 AI-modellen in de eigen praktijk. Het gat zit tussen die gecontroleerde toepassingen en de consument die om half twaalf ’s avonds een uitslag in een chatvenster plakt. Pew meet vooral die tweede werkelijkheid, en die groeit sneller dan het toezicht erop.