Noorwegen verbiedt generatieve AI op basisscholen

Noorwegen trekt een streep voor de jongste leerlingen. Premier Jonas Gahr Støre kondigde vrijdag op een persconferentie aan dat generatieve AI vanaf eind augustus grotendeels uit de basisscholen verdwijnt. Het land dat in 2024 al smartphones uit de klas weerde, gaat daarmee verder dan de meeste Europese buren.

Wat Noorwegen precies verbiedt

De regels lopen op met de leeftijd. Kinderen van 6 tot 13 jaar, groep 1 tot en met 7 in het Noorse stelsel, mogen op school helemaal geen ChatGPT of vergelijkbare tools meer gebruiken. Voor scholieren van 14 tot 16 jaar mag het alleen onder toezicht van een docent. Pas vanaf 17 jaar worden leerlingen aangemoedigd om de techniek zelfstandig en verstandig in te zetten. De maatregel gaat in bij de start van het nieuwe schooljaar, eind augustus 2026, schrijft The Next Web.

De redenering achter het verbod

Støre maakt zich zorgen dat jonge kinderen met AI essentiële stappen in hun ontwikkeling overslaan. “Het belangrijkste op school is dat onze kinderen leren lezen, schrijven en rekenen”, zei hij volgens The Next Web. De gedachte: wie een chatbot de opdracht laat maken, oefent zelf niet meer met de basisvaardigheden. Engadget tekent daarbij aan dat onduidelijk is of het AI-gebruik op Noorse scholen al een omvang heeft bereikt die meetbaar schaadt, zoals bij smartphones wel bleek.

Van smartphoneverbod naar AI-verbod

Noorwegen baseert zich op eigen ervaring. Na het smartphoneverbod van 2024 onderzocht onderzoeker Sara Abrahamsson ruim 400 middelbare scholen. Ze vond minder pesten, betere cijfers en ongeveer 60 procent minder bezoeken aan een psycholoog, met het sterkste effect bij meisjes. Diezelfde logica trekt de regering nu door naar AI. Er ligt bovendien wetgeving klaar om sociale media voor kinderen onder de 16 te verbieden, naar verwachting eind 2026 in het parlement, in navolging van het Australische verbod van december 2025 (Bangkok Post).

Noorwegen staat niet alleen in deze afweging. Overheden worstelen wereldwijd met de vraag hoe streng ze AI moeten reguleren. In Europa werkt de EU aan een omnibus rond de AI Act, terwijl Californië koos voor een eigen executive order rond werk en bijscholing en Canada een bredere ‘AI for All’-strategie presenteerde. Het meten van AI in het klaslokaal blijft lastig, iets waar ook recent onderzoek naar betere evaluatie van taalmodellen in het onderwijs op wijst.

Wat betekent dit

Voor de AI-sector is dit een signaal dat de tegenbeweging in het onderwijs concreter wordt. Niet langer alleen discussie over plagiaat of valsspelen, maar een leeftijdsgrens met een vaste ingangsdatum. Voor Nederlandse scholen, die nog vooral op eigen richtlijnen leunen, is Noorwegen een testcase om te volgen. Of een hard verbod beter werkt dan begeleide invoering, zal pas na een paar schooljaren blijken. De cijfers van het smartphoneverbod geven Oslo in elk geval munitie om vast te houden aan de lijn.