Noorse jeugd zoekt half zo vaak via Google

Noorse kinderen en tieners gebruiken de zoekmachine van Google nog maar half zo vaak als twee jaar geleden. Onder 9- tot 18-jarigen zakte het aandeel dat Google gebruikt van 72 procent in 2024 naar 47 procent in 2026, blijkt uit het mediagebruiksonderzoek van de Noorse mediautoriteit. In dezelfde periode groeide het gebruik van AI-chatbots snel: 39 procent van de Noorse 11- en 12-jarigen zegt inmiddels AI te gebruiken.

De cijfers komen naar voren in een analyse van promovenda Hilde Storrøsæter van de lerarenopleiding aan de Noorse universiteit NTNU, beschreven door Norwegian SciTech News. Samen met collega’s van Tsjechische universiteiten nam ze 173 internationale onderzoeken door naar generatieve AI in het onderwijs, gepubliceerd tussen 2022 en het voorjaar van 2025.

De uitkomsten spreken elkaar tegen

Van de 139 studies die keken naar kritisch denken vond 67 alleen positieve effecten, 33 alleen negatieve en 39 een gemengd beeld. Storrøsæter wijst erop dat dat geen tegenstrijdigheid hoeft te zijn: dezelfde technologie kan beide kanten op werken. Wie een chatbot gebruikt om tegenwerpingen te krijgen of standpunten te vergelijken, oefent juist. Wie hem gebruikt om snel een kant-en-klaar antwoord op te halen, slaat dat oefenen over.

Het onderzoek gaat nauwelijks over kinderen

Het grootste probleem in de literatuur is wie er onderzocht wordt. Ongeveer 80 procent van de studies ging over studenten in het hoger onderwijs, terwijl de gedragsverandering zich juist voltrekt bij basisschool- en middelbareschoolleerlingen. Die groep bouwt het vermogen tot kritisch denken nog op. Wat het betekent als een chatbot dat proces overneemt voordat het af is, weet niemand.

Storrøsæter noemt nog twee gaten. Veel onderzoek leunt op wat deelnemers zelf rapporteren, in plaats van op metingen over langere tijd. En de studies komen overwegend uit Azië, terwijl Afrika, Zuid-Amerika en Centraal-Azië amper vertegenwoordigd zijn.

Wat dit betekent voor scholen en voor het web

Voor scholen verschuift de vraag. Niet of leerlingen AI gebruiken, maar hoe. In de Verenigde Staten deelt OpenAI inmiddels gratis ChatGPT-accounts uit aan schooldistricten, en het bedrijf bouwde een aparte tienerversie met leeftijdsinschatting. Europa denkt juist aan de andere kant van het spectrum, met plannen voor een verbod op chatbots onder de 15. Geen van beide routes lost op wat het Noorse onderzoek aanwijst: de didactiek loopt achter op het gebruik.

Voor wie online vindbaar wil zijn, is de daling van 72 naar 47 procent een signaal dat verder gaat dan één land. Jongeren stellen hun vraag steeds vaker aan een chatbot die een antwoord samenvat zonder dat er nog op een link geklikt wordt. Datzelfde patroon zie je terug bij het groeiende gebruik van chatbots als nieuwsbron en het verandert waar het verkeer landt, zoals eerder beschreven in ons stuk over AI en SEO in 2026. De generatie die nu op de middelbare school zit, leert het zoeken via een gesprek. Dat is de gewoonte waarmee ze straks de arbeidsmarkt op komen.