AI-medicijn verlaagt biologische leeftijd van longpatiënten

Een medicijn dat met generatieve AI is ontworpen, verlaagde bij longpatiënten de voorspelde biologische leeftijd. Dat staat in een analyse die maandag in Nature Biotechnology verscheen en die Bloomberg vandaag oppikte. Het gaat om rentosertib van het Chinees-Amerikaanse Insilico Medicine, het eerste AI-ontdekte middel dat een fase III-studie heeft bereikt.

Wat de zes klokken meten

Rentosertib remt TNIK, een eiwit dat Insilico met zijn eigen doelwitsoftware naar voren schoof als aangrijpingspunt bij idiopathische longfibrose (IPF). De nieuwe publicatie gaat niet over de longen, maar over het bloed van de deelnemers. Onderzoekers namen twaalf weken aan proteomicsdata van 42 patiënten uit de eerdere fase IIa-studie en legden 2.841 gemeten eiwitten langs zes verschillende verouderingsklokken, ontwikkeld door groepen van Harvard, Oxford, Peking University en Insilico zelf. Als ijkpunt dienden ruim 55.000 profielen uit de UK Biobank.

Alle zes modellen kwamen tot dezelfde richting: de behandelde patiënten scoorden jonger dan bij aanvang. Bij 30 milligram tweemaal daags ging het om ongeveer drie tot vier jaar, met de sterkste uitslag in week vier. Michael Levitt, Nobelprijswinnaar scheikunde in 2013, zei in het persbericht van Insilico dat niet de omvang van het effect hem overtuigt, maar de overeenstemming tussen zes onafhankelijk gebouwde modellen.

Van longfibrose naar veroudering

De klinische basis onder deze analyse is beperkt maar reëel. In de fase IIa-studie, gepubliceerd in Nature Medicine in juni 2025, verbeterde de geforceerde vitale capaciteit bij de dosering van 60 milligram per dag met gemiddeld 98,4 milliliter over twaalf weken, terwijl de placebogroep 20,3 milliliter inleverde. Bij IPF, een ziekte waarbij longweefsel onherstelbaar verlittekent, is stabilisatie al winst.

Insilico startte in juli een fase III-studie in China: gerandomiseerd, dubbelblind en placebogecontroleerd, met ongeveer 320 patiënten verspreid over 47 centra. Die opzet moet uitwijzen of het longeffect standhoudt in een grotere groep. Het bedrijf gebruikt AI in de hele keten, van doelwitselectie tot molecuulontwerp, een aanpak die ook investeerders in AI-medicijnbedrijven en gevestigde farmaceuten aantrekt. Novo Nordisk zette dit jaar AI-agents in bij zijn eigen onderzoek, en Anthropic bouwde met Claude Science een variant specifiek voor geneesmiddelontwikkeling.

Waarom de cijfers voorzichtigheid vragen

Een proteomische verouderingsklok voorspelt, hij meet geen levensduur. De uitkomst zegt dat het eiwitprofiel in het bloed lijkt op dat van een jonger persoon, niet dat iemand langer leeft of gezonder blijft. De groep telde 42 mensen, allemaal met een ernstige longziekte, en de analyse kwam achteraf. Een deel van de verschuiving kan simpelweg komen doordat de ontsteking in de longen afnam.

Insilico wijst zelf op het werkingsmechanisme: TNIK zou de ontstekingssignalen van verouderde cellen dempen zonder die cellen op te ruimen. Dat is een plausibel verhaal, maar het is nog geen bewijs. Onafhankelijke replicatie bij gezonde deelnemers ontbreekt.

Wat betekent dit

Voor de verouderingsonderzoekwereld is dit vooral een methodologisch signaal: zes klokken van verschillende groepen die op dezelfde data hetzelfde aanwijzen, is lastiger weg te verklaren dan één gunstige uitkomst. Voor de AI-kant telt iets anders. Rentosertib begon als een computationele hypothese over een eiwit waar weinigen naar keken, en staat nu in een fase III-studie met honderden patiënten. Dat traject van software naar kliniek is de echte test, veel meer dan de scores die AI-modellen halen op eiwitontwerp in het lab. De uitslag van die fase III laat nog jaren op zich wachten.