Google lanceert vier TPU’s de ruimte in op 1 oktober

Google zet Project Suncatcher deze week om van papier naar hardware. Op 1 oktober gaat een kleine testsatelliet mee met de Transporter-18-vlucht van SpaceX vanaf Vandenberg Space Force Base in Californië, met aan boord vier TPU’s uit de Trillium-generatie. Het toestel heet simpelweg MVP en moet uitwijzen of Google’s AI-chips een verblijf in een lage baan om de aarde overleven.

Vier chips, een kilowatt zonnestroom

De rekenkracht aan boord komt ongeveer overeen met één server in een datacenter. De zonnepanelen leveren rond een kilowatt. Dat klinkt bescheiden, en dat is het ook: dit is geen productiesysteem maar een proefrit. Volgens de beschrijvingen bij Hardware Busters draait het om drie vragen. Houden de chips de trillingen van de lancering vol, blijven ze correct rekenen onder de straling in een baan om de aarde, en werkt koeling in vacuüm zoals de simulaties voorspellen?

Die laatste vraag is de lastigste. In een datacenter voer je warmte af met lucht of water. In de ruimte is er niets om de warmte aan af te geven, dus alles moet via straling weg. De satelliet mag tot zes jaar operationeel blijven, maar Google rekent op ongeveer een jaar aan actieve AI-experimenten.

Van één satelliet naar een zwerm van 81

De vlucht van 1 oktober is stap één in een plan dat Google in november 2025 aankondigde. In 2027 volgt een test met twee satellieten die via korte laserverbindingen data naar elkaar sturen. Het einddoel dat Google schetst: 81 satellieten in een zonsynchrone baan op zo’n 650 kilometer hoogte, allemaal binnen een straal van een kilometer, die samen als één rekencluster werken.

Of dat ooit financieel uitkomt, hangt aan de lanceerkosten. Google rekent met ongeveer 200 dollar per kilo halverwege de jaren dertig, een prijs die alleen haalbaar is als Starship structureel vliegt. Tot die tijd is orbitale rekenkracht duurder dan een stopcontact op aarde.

Waarom Google überhaupt omhoog kijkt

De aanleiding ligt op de grond. Datacenters lopen tegen stroomaansluitingen, vergunningen en waterverbruik aan. Onderzoekers van Brookings becijferden eerder deze week dat de AI-bouwgolf tot 2032 zo’n 10,3 biljoen dollar kost. In Brussel werkt de Commissie aan minimumeisen voor datacenters, en in Washington ligt een voorstel om AI-datacenters zelf te laten opdraaien voor de netkosten die ze veroorzaken. In de ruimte schijnt de zon continu en zijn er geen omwonenden.

Wat betekent dit

Verwacht voorlopig geen Gemini-prompt die in een baan om de aarde wordt afgehandeld. Vier chips is een meetopstelling, geen capaciteit, en de rest van Google’s rekenwerk blijft in gewone hallen staan, inclusief de training van Gemini 4. Wat 1 oktober oplevert is data over foutpercentages, degradatie en warmte. Vallen die mee, dan krijgt het idee van orbitale rekenclusters een serieuze onderbouwing. Vallen ze tegen, dan weet Google dat voor een fractie van de prijs van een echt cluster. Beide uitkomsten zijn nuttig, en dat is precies waarom deze vlucht klein is gehouden.