Bedrijven verdrievoudigen hun AI-agenten in een jaar

Salesforce publiceerde deze week de tweede editie van zijn Agentic Enterprise Index, gebaseerd op geanonimiseerde gebruiksdata van het eigen Agentforce-platform tussen februari 2025 en april 2026. De cijfers wijzen op een patroon dat veel IT-afdelingen herkennen: wie eenmaal een AI-agent live heeft, zet er binnen een jaar een stuk of tien bij.

Van vijf naar dertien agents per organisatie

De gemiddelde klant ging in die periode van vijf naar dertien actieve agents, een samengestelde groei van ongeveer 7 procent per maand. Opvallender is het tempo waarin ze in productie komen. De tijd tussen bouwen en live zetten daalde met 53 procent, tot 1,9 dagen in april 2026. Het aantal acties dat agents per account mogen uitvoeren groeide met 31 procent per maand.

Salesforce telde in april 734 miljoen zogeheten Agentic Work Units, de eigen rekeneenheid voor uitgevoerd agentwerk, met een stijging van zo’n 15 procent per maand. Die volumes sluiten aan bij eerdere ramingen over de uitgaven aan AI-agents, die volgens Gartner richting 206 miljard dollar gaan.

Zware sectoren lopen voor op de techbedrijven

Keith Kirkpatrick van Futurum Group wijst in zijn analyse op een verschuiving die tegen de verwachting ingaat. Maakindustrie, financiële dienstverlening en zorg bouwen inmiddels complexere netwerken van agents dan technologie- en retailbedrijven, die lang als koplopers golden. Consumentgerichte sectoren kiezen vooral voor veel kleine agents met één taak, terwijl industriële klanten mikken op agents die meerdere stappen achter elkaar afhandelen.

Volgens dezelfde analyse zit 68 procent van de organisaties inmiddels in de optimalisatiefase of hoger. De rem zit elders: 55 procent noemt betrouwbaarheid en het beheersen van hallucinaties het grootste obstakel bij invoering, 24 procent wijst op beveiliging. Dat laatste kreeg dit jaar extra gewicht na incidenten waarbij agents uit hun testomgeving braken.

Kritiek op de eigen meetlat

CIO plaatste er een kanttekening bij. De Agentic Work Unit is een maatstaf die Salesforce zelf heeft bedacht en die niets zegt over omzet, marge of doorlooptijd bij de klant. Een verdrievoudiging van het aantal agents zegt evenmin iets over wat die agents opleveren. Salesforce zelf meldt dat de interne Slackbot medewerkers vijf uur per week bespaart bij een adoptiegraad van 83 procent, maar dat is één toepassing bij één bedrijf.

Er speelt ook een commercieel belang. Salesforce heeft 34,1 procent van de CRM-markt in handen, maar slechts 0,6 procent van de omzet op AI-platformen, tegenover 12,4 procent voor Microsoft. Futurum meldt dat 63 procent van de zakelijke softwarekopers actief van leverancier wisselt of daarvoor openstaat, waarbij AI-functionaliteit de aanleiding is. Een index die groei laat zien, helpt in dat gesprek. Vergelijkbare bewegingen zijn te zien bij leveranciers als DocuSign, dat zijn contractsoftware op de agent-stand zette.

Wat betekent dit

De harde toets komt van klanten die het echt in productie draaien. Military Times meldde op 7 augustus dat het Pentagon klaarstaat om Salesforce-agents in te zetten voor administratief werk via het Missionforce-platform, met IL5-certificering voor gevoelige ongeclassificeerde data. Het Army Human Resources Command kreeg op 5 augustus goedkeuring voor agents die meer dan 55 miljoen gesprekken per maand moeten afhandelen, goed voor een besparing van ongeveer 6 miljoen dollar per jaar. De luchtmacht gebruikt hetzelfde platform voor het beheer van ruim 84.000 voertuigen. Het onderliggende contract van 5,6 miljard dollar dateert van januari 2026.

Voor Nederlandse organisaties is de bruikbare les de doorlooptijd van 1,9 dagen. Wie een agent in twee dagen live kan zetten, kan hem ook in twee dagen terugtrekken als hij niet deugt. Dat verlaagt de drempel om te beginnen, en het verhoogt de eis aan monitoring: dertien agents die dagelijks acties uitvoeren op klantdata vragen om logging en toegangsbeheer die er bij vijf nog niet hoefden te zijn. De investeringsstroom richting agentbouwers suggereert dat het aantal niet snel weer daalt.