Amerikaanse staten stapelen chatbotwetten op

Brussel liet op 2 augustus de transparantieverplichtingen van de EU AI Act ingaan: één set regels voor 27 landen. De Verenigde Staten doen het omgekeerd. Daar komt de chatbotregulering niet uit Washington, maar uit de staten. De Future of Privacy Forum houdt een tracker bij en telt op dit moment 98 wetsvoorstellen die specifiek over chatbots gaan, verdeeld over 34 staten. In het Congres liggen er drie.

98 voorstellen, 34 staten

De tracker van de denktank is bewust smal opgezet. Er komen alleen voorstellen in die minstens één kamer van een staatsparlement zijn gepasseerd, en de lijst wordt wekelijks bijgewerkt. De Future of Privacy Forum sorteert de teksten op zes punten: informatieplicht, leeftijdscontrole en toegang, inhoudsveiligheid, schadepreventie, gegevensbescherming en aansprakelijkheid.

Vijftien staten hebben inmiddels een chatbotwet getekend. Volgens de stand van 16 juli gaat het om Californië, Connecticut, Colorado, Georgia, Hawaï, Iowa, Idaho, Maine, Nebraska, New Hampshire, New York, Oregon, Rhode Island, Utah en Washington. Dat is bijna een derde van het land, en de teksten lopen inhoudelijk flink uiteen.

Companions en therapiebots krijgen eigen regels

Een deel van de wetgevers richt zich op chatbots die een relatie met de gebruiker nabootsen. Georgia, Idaho, Nebraska, Oregon en Washington leggen beperkingen op aan systemen die emotionele gehechtheid aanwakkeren. Oregon en Washington noemen daarbij expliciet vleierij als risico: een bot die de gebruiker eindeloos gelijk geeft. China ging vorige maand een stap verder en haalde companion-functies van Doubao en Qwen offline.

Minderjarigen zijn het tweede zwaartepunt. Connecticut eist dat een bot elke drie uur vertelt dat hij een bot is, en bij gebruikers onder de 18 elk uur. Colorado, Iowa, Idaho en Nebraska schrijven ouderlijk toezicht voor. Leeftijdscontrole wordt daarmee een technisch vraagstuk voor aanbieders; Anthropic vraagt sinds kort om een ID en een selfie bij Claude. Missouri pakt een ander segment aan: SB 1019 verbiedt AI-therapiebots en gaat op 28 augustus in.

Handhaving ligt bij de staten zelf

In de meeste staten is de attorney general de handhaver. Californië, New Hampshire, Oregon en Washington gaan verder en geven gebruikers een eigen recht om de aanbieder aan te klagen. Dat verschil telt: een schikkingsbereide toezichthouder is iets anders dan een groepsvordering.

Europa kiest de tegenovergestelde route. De transparantieregels uit de AI Act gelden sinds 2 augustus in de hele Unie: chatbots moeten zeggen dat ze een chatbot zijn, en synthetisch beeld, geluid en tekst moeten als AI-gemaakt herkenbaar zijn. Malwarebytes wijst op de sanctie die eronder hangt, tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet. Op 2 december volgt een nieuwe lichting verplichtingen. Japan koos weer een eigen invalshoek en bindt het klonen van stemmen aan toestemming.

Wat betekent dit

Voor wie een chatbot bouwt of inkoopt met Amerikaanse gebruikers wordt compliance een kaartenbak. Eén product moet straks per staat andere dingen doen: hoe vaak het zich bekendmaakt, of het een leeftijd vaststelt, wat het mag zeggen over zelfbeschadiging. Nederlandse bedrijven die alleen in de EU actief zijn hebben het makkelijker, want de AI Act geeft één norm voor de hele markt.

Interessanter is de richting. De Amerikaanse staten reguleren niet het model, maar het gesprek: wie erin zit, hoe lang, en wat de bot met iemands vertrouwen doet. Dat is een nauwere insteek dan de risicoklassen van de AI Act, en waarschijnlijk een die Europese wetgevers de komende maanden overnemen.