AI-foto’s misleiden kopers op Vinted
Een trui die perfect valt, gedragen door een model dat niet bestaat. Op tweedehandsplatform Vinted duiken steeds meer advertenties op waarin verkopers hun kleding met AI laten oppoetsen. De NOS vond binnen een uur tientallen van zulke advertenties, en een jurist van het Europees Consumenten Centrum noemt de praktijk in dat verhaal ronduit misleidend.
Gladgestreken beelden verkopen beter
Verkoper Lucas van de Graaf legde tegenover de NOS uit waarom hij ernaar greep: “Ik zie op Vinted veel lelijke foto’s van gekreukte kleding staan. Dat wilde ik niet, dus probeerde ik AI om mijn kleding mooier te maken.” Zijn advertentie oogt daarna als een webshopcampagne. Wat zo’n beeld niet laat zien, is de pasvorm, de kleur bij daglicht of de plek waar de stof dun is geworden. Vinted haalt inmiddels meer dan een miljard euro omzet, dus het gaat om een markt waar veel geld en veel pakketjes omgaan.
Wat het platform toestaat
Vinted zegt dat AI is toegestaan zolang de foto een nauwkeurige weergave van het artikel blijft. De algemene voorwaarden eisen echte foto’s waarop eventuele gebreken zichtbaar zijn. Hoeveel meldingen binnenkomen en hoeveel advertenties worden verwijderd, wil het bedrijf niet zeggen. Martijn Witvliet, jurist bij het Europees Consumenten Centrum, formuleert de grens tegenover de NOS kort: “Als iets beter overkomt dan het is, dan is dat misleidend.”
De handhaving loopt achter op de techniek. Detectie van gegenereerd beeld blijft lastig, ook voor gespecialiseerde partijen zoals detectiebedrijf Pangram. In Europa gelden sinds begin augustus wel transparantieverplichtingen uit de AI Act, en de industrie werkt aan herkomstlabels via SynthID en C2PA. Die labels helpen alleen als een marktplaats ze uitleest en toont, en dat gebeurt bij tweedehandsapps nog niet.
Ook kopers gebruiken de beeldgenerator
Het misbruik werkt twee kanten op. Verkoopster Manon Kremer raakte volgens de NOS zowel haar kledingstuk als de opbrengst kwijt nadat een koper schade claimde die op bewerkte foto’s veel erger leek dan in het echt. Linda schreef er deze week over en geeft verkopers het advies om het inpakken te filmen, simpelweg omdat beeldbewijs achteraf lastig te weerleggen is. Verzekeraars kennen dat patroon: die zien al langer gegenereerde schadefoto’s in hun claims binnenkomen.
Wat betekent dit
Voor consumenten verschuift het bewijsprobleem. Een foto was jarenlang het beste houvast bij een aankoop op afstand, en dat houvast brokkelt af nu iedereen met een gratis app een perfect ogende productfoto maakt. Wie koopt, doet er verstandig aan te letten op onnatuurlijk gladde stof, ontbrekende gebruikssporen en modelfoto’s zonder herkenbare achtergrond, en bij twijfel om extra foto’s in de chat te vragen.
Voor de platforms is dit een moderatievraagstuk dat groter wordt dan hun huidige aanpak aankan. Zolang controle vooral op meldingen leunt, blijft de bewijslast bij de gedupeerde liggen. Toezichthouders hebben met de nieuwe Europese regels wel een kapstok, maar zullen moeten kiezen of ze marktplaatsen aanspreken op wat hun gebruikers uploaden. Tot die tijd geldt het oude advies in een nieuwe vorm: een foto is geen bewijs meer, hooguit een indruk.
