VS en acht partners tekenen nieuw AI-pact tegen China
3 min. leestijd

VS en acht partners tekenen nieuw AI-pact tegen China

De Verenigde Staten en acht partnerlanden hebben zaterdag in San Francisco een nieuwe verklaring getekend die de toeleveringsketen van AI moet afschermen voor China. Dat meldt de Financial Times. Het document is de volgende stap in Pax Silica, het Amerikaanse initiatief rond chips, mineralen en energie voor AI. Nederland ontbreekt nog op de lijst, maar tekent vermoedelijk binnen een week.

Wie tekenden er en wat staat erin

Naast de VS zetten Japan, Australië, Israël, het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Korea, India, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten hun handtekening. Volgens een overzicht van Poland Insight, dat zich baseert op de FT, presenteerde Jacob Helberg van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de tekst als de volgende fase van Pax Silica.

De landen willen samen bepalen welke technologie en infrastructuur extra bescherming verdienen, van halfgeleiders tot kritieke mineralen en energie. Ze stemmen maatregelen voor leveringszekerheid op elkaar af en moeten technologie beter beschermen tegen diefstal en ongewenste overdracht. Ook komen er industriële en investeringshubs rond AI, waar chipproductie, rekenkracht en energie samenkomen. Waar die hubs worden gebouwd, wie ervoor betaalt en wanneer ze er staan, is nog onduidelijk. Werkgroepen moeten de details uitwerken.

De officiële tekst stond zaterdagavond nog niet online op de Pax Silica-pagina van het State Department.

Technici in een cleanroom inspecteren siliciumwafers

Europa twijfelde over de tekst

Duitsland, Zweden, Nederland en de Europese Commissie zouden volgens de FT in de week na 15 november aansluiten. Dat ze zaterdag ontbraken, heeft een reden. Sommige lidstaten hadden bezwaren tegen de formulering en de reikwijdte van de afspraken, onder meer over AI-technologie. Brussel wil zijn eigen regels voor de digitale markt kunnen blijven opstellen. Op 11 november gaven de lidstaten de Commissie een onderhandelingsmandaat, maar daarmee was de eindtekst nog niet goedgekeurd.

De EU zelf tekende de oorspronkelijke Pax Silica-verklaring al in juni. De spanning met Washington is sindsdien niet weggenomen. Euronews schreef eind oktober hoe Europa klem zit tussen het Amerikaanse blok en een door China gesteund alternatief. In augustus legden de VS die keuze al openlijk op tafel, zoals we beschreven in VS eist keuze: Pax Silica of het AI-blok van China.

Timing vlak voor Trump en Xi

De ondertekening komt kort voor een geplande ontmoeting tussen Donald Trump en Xi Jinping. Toegang tot zeldzame aarden is daar een van de gevoelige punten. Ook de chiphandel met China staat volop in de belangstelling. Eerder dit jaar mocht NVIDIA weer H200-chips aan China verkopen, Taiwan wil chipsmokkel naar China strafbaar stellen en Maleisië wil datacenters verplichten GPU-import te melden.

Wat betekent dit

Voor Nederland is de vraag vooral wat er straks precies op papier komt te staan. Met ASML zit het land midden in de chipketen die Pax Silica wil beschermen. Science|Business wees er bij de start van Pax Silica al op dat Nederland, cruciaal voor halfgeleiders, toen nog niet had getekend. Sluit Den Haag volgende week aan, dan legt het zich vast op gezamenlijke lijsten met kwetsbare technologie en op afgestemde beschermingsmaatregelen. Hoe zwaar die verplichtingen uitvallen, hangt af van de werkgroepen. Zolang de tekst niet openbaar is, valt dat nog niet te beoordelen.