Grootste week ooit voor open AI-modellen

De laatste week van juli levert een ongewone opeenstapeling van open modellen op. Moonshot AI zet zijn Kimi K3 vanaf 27 juli online als vrij te downloaden gewichten, precies op het moment dat ook DeepSeek en Zhipu hun nieuwste werk breed beschikbaar maken. Onderzoeker Nathan Lambert noemt het op zijn blog Interconnects een escalatie in de open-weights strijd, en de cijfers geven hem gelijk.

Kimi K3 zet de toon

Moonshot kondigde Kimi K3 op 16 juli aan en beloofde de volledige gewichten op 27 juli, onder een aangepaste MIT-licentie. Het model telt 2,8 biljoen parameters en een contextvenster van een miljoen tokens, wat het volgens MarkTechPost het grootste open model maakt dat ooit is uitgebracht. Tot de gewichten er zijn, kun je K3 alleen via de API en de Kimi-apps gebruiken. In de eerste benchmarkvergelijkingen komt het model dicht bij Claude Opus 4.8, iets wat een half jaar geleden nog ondenkbaar was voor een gratis te downloaden model.

DeepSeek en GLM houden het tempo hoog

K3 staat niet alleen. DeepSeek V4 Pro draait als MoE-model op biljoenschaal en staat met een MIT-licentie op Hugging Face, en volgens buildfastwithai landt de stabiele versie van DeepSeek V4 deze week. Zhipu mengt zich met GLM-5.2, dat MarkTechPost in dezelfde vergelijking zet en dat licht genoeg is om op een laptop met 25 GB RAM te draaien. Drie Chinese labs die binnen een week een topmodel weggeven, dat verklaart waarom de prijzen voor tokens al maanden dalen. De strijd om de goedkope modellen speelt zich nu grotendeels in de openbaarheid af.

De herkomst wordt het gevoelige punt

Bij zoveel gratis kracht komt de vraag naar herkomst boven. OSTP-directeur Michael Kratsios van het Witte Huis beschuldigde Moonshot er deze week van dat het Anthropics Fable-model heeft gedistilleerd om K3 te bouwen, wat hij grootschalige verkapte industriele distillatie noemde. Een statistische analyse liet zien dat K3 zichzelf opvallend vaak als Claude presenteert, al zijn daar ook onschuldige verklaringen voor (de details staan hier). Hard bewijs voor distillatie is technisch lastig te leveren, maar de discussie kan bedrijven wel voorzichtig maken bij het inzetten van deze modellen.

Wat betekent dit

Voor ontwikkelaars en bedrijven wordt de keuze deze zomer groter en goedkoper. Wie een model zelf wil draaien, achter de eigen firewall en zonder afhankelijkheid van een Amerikaanse aanbieder, heeft eind juli meer serieuze opties dan ooit. Tegelijk verschuift het gesprek van pure prestaties naar vertrouwen: waar komen de gewichten vandaan, onder welke licentie mag je ze gebruiken en wat gebeurt er met je data. De komende weken laten zien of de open modellen die vragen kunnen beantwoorden, of dat de herkomstdiscussie de adoptie afremt.