China blokkeert overname ABB Robotics door SoftBank

China heeft de overname van de robotdivisie van ABB door het Japanse SoftBank tegengehouden. De deal had een waarde van 5,375 miljard dollar en lag al ruim een jaar klaar. Volgens de Financial Times vreest Beijing dat data van Chinese robots in het buitenland terechtkomt en daar AI-modellen gaat trainen, ook die van OpenAI.

ABB bevestigt het verbod

ABB maakte op 5 november bekend dat SoftBank het had laten weten dat het Office of the Working Mechanism for Foreign Investment Security Review de overname in China verbiedt. Dat staat in een verklaring die onder meer Silicon Republic citeert. Volgens ABB zijn de twee bedrijven “in nauw overleg” en werken ze “constructief” aan de transactie. Of de deal nog te redden is, zei het bedrijf niet.

ABB kondigde de verkoop op 8 oktober 2025 aan. De divisie heeft ongeveer 7.000 medewerkers en zette in 2024 2,3 miljard dollar om, zo’n 7 procent van de groepsomzet, meldt 24/7 Wall St. De afronding stond gepland voor medio tot eind 2026. In februari keurde de Chinese mededingingstoezichthouder de deal nog goed.

Robotdata als grondstof voor AI

De Financial Times sprak met bronnen die zeggen dat de Chinese overheid bang is dat bedrijfsmiddelen en data uit China naar Japan gaan om er AI-modellen mee te trainen. SoftBank is een van de grootste investeerders in OpenAI. Toen het bedrijf de overname tekende, noemde het physical AI zijn “next frontier”. Bij die vorm van AI leren robots van wat ze in de echte wereld meten en doen, en precies die data wil Beijing binnen de grenzen houden.

Volgens dezelfde bronnen heeft de Nationale Commissie voor Ontwikkeling en Hervorming (NDRC) ook de Chinese toeleveringsketen van ABB onder de loep genomen en geëist dat een deel van de productie in China blijft. Dezelfde commissie werkt nu ook aan een snellere Chinese AI-wet met een meldplicht voor incidenten. Een officiële verklaring van Beijing over de ABB-deal is er nog niet.

China is voor ABB Robotics een belangrijke markt. The Robot Report schrijft dat de divisie in het derde kwartaal van 2026 32 procent meer zaken deed in China. Ongeveer 90 procent van de machines voor Chinese klanten komt uit de eigen fabriek in Shanghai.

Niet de eerste geblokkeerde AI-deal

In april hield China ook de overname van AI-start-up Manus door Meta tegen, een deal van 2 miljard dollar. Manus is in China opgericht en later naar Singapore verhuisd. Ook toen ging het om nationale veiligheid.

De Verenigde Staten zitten op een vergelijkbaar spoor. President Trump liet weten dat het ministerie van Handel een rapport heeft ingeleverd over de risico’s van geïmporteerde robots en industriële machines voor de nationale veiligheid. Dat kan uitlopen op importheffingen. De Amerikaanse toezichthouder FCC verbiedt al nieuwe buitenlandse geavanceerde robots, zoals humanoïden en robothonden.

“Wie robots bezit, bezit ook de data die ze verzamelen. Organisaties moeten weten welke gegevens hun machines en AI-tools vastleggen en waar die terechtkomen, en dat begint bij goede kennis op de werkvloer.”

Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer, geeft trainingen in AI-geletterdheid

Wat betekent dit

Het verbod laat zien dat robotdata een strategische grondstof is geworden, net als chips. Voor SoftBank is het een streep door de rekening. Het bedrijf wilde met ABB een stevige voet in de fabrieksrobotica zetten, terwijl ook OpenAI aan een eigen humanoïde robot werkt. Investeerders blijven intussen geld in de sector steken: robotica en physical AI haalden dit jaar al 48 miljard dollar op, en Agility Robotics ging deze week naar de Nasdaq. Wie in die markt wil kopen, moet voortaan rekening houden met de vraag waar de data van de robots naartoe gaat.