Pentagon koopt AI in via pitchvideo’s van vijf minuten
Het Amerikaanse ministerie van Defensie wil AI sneller in huis halen en gebruikt daarvoor een simpel middel: een video van vijf minuten. Dat schrijft WIRED, dat op 7 oktober in kaart bracht hoe het Chief Digital and Artificial Intelligence Office (CDAO) zijn inkoopprogramma Tradewinds inzet voor militaire AI. Volgens het blad hebben ook OpenAI, Anthropic en Google een afspraak met het CDAO en doen ze mee aan het programma.
Zo werkt Tradewinds
Tradewinds draait sinds eind 2022. Bedrijven, onderzoekers en zelfs particulieren uploaden een pitchvideo van maximaal vijf minuten naar de Tradewinds Solutions Marketplace. Een panel beoordeelt de inzendingen maandelijks. Wie wordt goedgekeurd, krijgt de status ‘awardable’ en geldt daarmee als al beoordeeld in een competitieve procedure. Een Defensie-onderdeel kan dan zonder nieuwe aanbesteding een contract gunnen. Volgens WIRED waren sommige gunningen binnen een week rond.
De schaal is flink. In februari 2026 was er volgens de cijfers die WIRED aanhaalt al voor meer dan 3,26 miljard dollar aan contracten via Tradewinds gegund, voor ruim 120 Defensie-organisaties. Nextgov meldde in 2024 al dat het Pentagon de marketplace wilde uitbreiden. De videobibliotheek zelf is alleen te bekijken met een .gov- of .mil-e-mailadres.
Van ‘responsible AI’ naar de kill chain
Wat het Pentagon nu vraagt, is weinig verhuld. WIRED citeert prioriteiten waarin Defensie zoekt naar AI die de ‘force lethality’ vergroot en naar AI-agents voor ‘kill chain execution’: het opsporen, volgen en uitschakelen van een doelwit. Die taal volgt op een memo van minister Pete Hegseth van 9 januari 2026, waarin hij het ministerie opdroeg een ‘AI-first’ strijdmacht te worden. De eis van ‘responsible AI’, een richtlijn uit de periode-Biden, staat volgens WIRED niet meer tussen de prioriteiten.
Het past in een bredere lijn. In Genève haalden Amerikaanse en Russische diplomaten onlangs de eis van menselijke controle uit de VN-tekst over autonome wapens. De aanwezigheid van Anthropic in het programma valt op, want een hof van beroep bevestigde eind september nog dat het Pentagon Claude terecht als veiligheidsrisico aanmerkte.
Weinig zicht op het geld
De snelle deals lopen via zogeheten other transaction agreements (OT’s). Die vallen buiten de gewone federale aanbestedingsregels. Het Pentagon mag per OT tot 500 miljoen dollar uitgeven zonder het Congres in te lichten, schrijft WIRED, en de contracten zijn lastig terug te vinden op overheidssites als USASpending.gov en SAM.gov. Eerdere CDAO-contracten waren wel bekend: OpenAI kreeg 200 miljoen dollar, en Anthropic, Google en xAI deelden 600 miljoen dollar voor werk aan AI-agents.
Senator Joni Ernst sprak over OT’s van “twijfelachtige kosten, slordige omgang met vertrouwelijke informatie en gebrekkig toezicht”. Haar Stop Secret Spending Act moet die afspraken openbaar maken, maar geeft het ministerie daar drie jaar voor. Ook buiten Defensie schuift de Amerikaanse overheid AI in hoog tempo naar voren, zoals bij de chatbot America.gov op basis van Gemini en Grok.
Wat betekent dit
Voor AI-bedrijven wordt het Pentagon een klant die je met één overtuigende video kunt binnenhalen. Dat verlaagt de drempel voor kleine start-ups. Het betekent ook dat systemen voor doelbepaling in gebruik komen voordat buitenstaanders kunnen zien wat er is gekocht en voor hoeveel. Hoe riskant dat is, liet een eerdere zaak zien waarin een AI-hallucinatie de VS en China bijna in botsing bracht. Europa kijkt toe vanaf de zijlijn: de EU AI Act sluit militaire toepassingen uit van zijn reikwijdte, dus dat debat ligt hier bij de nationale defensieministeries zelf.
