Finland legt bouw Google-datacenters stil

De Finse toezichthouder LVV heeft Google opgedragen het grondwerk op twee geplande datacenterlocaties stil te leggen. Het gaat om Muhos in Noord-Ostrobothnia en Otanmäki bij Kajaani. Google-dochter Tuike Finland Oy moet de werkzaamheden uiterlijk op 23 oktober staken, totdat de milieueffectrapportages voor beide projecten zijn afgerond. Dat meldden Helsinki Times en All Things Nordic.

Honderden hectares bos al gekapt

Volgens All Things Nordic is in Muhos al zo’n 330 hectare bos gekapt en in Kajaani ongeveer 200 hectare bouwrijp gemaakt. Het projectgebied in Muhos beslaat 571 hectare, met plannen voor negen datacentergebouwen. In Otanmäki gaat het om 405 hectare en acht gebouwen.

Het verbod geldt voor bomen kappen, de bovenlaag afgraven, grondverzet, het aanpassen van de afwatering en het aanleggen van wegen en opslagterreinen. Helsinki Times noemt ook springen en vergruizen van gesteente. Planning, metingen en bodemonderzoek met weinig impact mogen doorgaan.

Tommi Muilu, hoofd milieu bij LVV, legt de redenering uit tegenover Helsinki Times: de maatregelen veranderen het milieu en veroorzaken effecten waarvan het in kaart brengen juist het doel van de milieueffectrapportage is. Met andere woorden: Google liep vooruit op een procedure die nog niet klaar was.

Google erkent fout

Google zelf is opvallend mild over de eigen rol. “We begrijpen de zorg die de situatie heeft veroorzaakt. In dit geval hebben we niet voldaan aan de hoge normen die we onszelf stellen”, zegt communicatiemanager Sondre Ronander tegen Helsinki Times. Het bedrijf zegt zich aan het besluit te houden en wil in Muhos 130 hectare opnieuw beplanten.

Minister van Milieu en Klimaat Sari Multala verwacht dat het project in Muhos vertraging oploopt. De burgemeester van Kajaani, Terho Savolainen, zei tegen de Finse omroep Yle dat de voorbereiding en vergunningverlening “niet helemaal liepen zoals verwacht”.

Onderdeel van een investering van 13 miljard euro

De twee locaties horen bij een investering van 13 miljard euro in Finse datacenters die Google in september aankondigde, met uitbreiding in 2027 en 2028. Naast Muhos en Kajaani staan ook Vaala en verdere groei in Hamina op de lijst. In Hamina draait Google al jaren een datacenter in een voormalige papierfabriek, waar het koele klimaat helpt bij het koelen van servers.

Finland is aantrekkelijk voor de bouw van AI-capaciteit: koel weer, ruimte en relatief schone stroom. Techbedrijven jagen intussen op elke megawatt. Google sloot deze week nog een twintigjarig contract voor kernstroom met Constellation, en Microsoft wil zijn datacentercapaciteit opschroeven naar 38 gigawatt. In Japan gaat het zelfs zo snel dat er een AI-datacenter direct naast een gascentrale verrijst.

Wat betekent dit?

Het Finse besluit laat zien dat de bouwhaast rond AI-infrastructuur in Europa tegen de regels kan aanlopen. Een milieueffectrapportage is geen formaliteit die je achteraf invult, en LVV maakt dat met dit bevel duidelijk aan een van de grootste techbedrijven ter wereld. Voor Google betekent het vooral tijdverlies: de rapportages moeten volgens Helsinki Times nog dit jaar klaar zijn, maar daarna kan de bouw pas echt beginnen.

Ook in Nederland speelt die spanning tussen ruimte, stroom en natuur, zoals bij de komst van het datacenter van Alibaba Cloud. Wie AI-capaciteit in Europa wil bouwen, moet rekening houden met toezichthouders die eerst de vergunning willen zien en pas daarna de bulldozer.