VS beschuldigt zes Chinese AI-bedrijven van distillatie

De Amerikaanse veiligheidsdiensten NSA, CISA en de FBI hebben op 8 september een gezamenlijk cybersecurityadvies uitgebracht waarin zes Chinese AI-bedrijven met naam worden genoemd. Volgens het document, dat bij CISA is gepubliceerd als advisory AA26-251A, halen DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun en Z.AI op grote schaal kennis uit Amerikaanse frontier-modellen. Het zou gaan om miljarden tokens, verzameld via miljoenen verzoeken, sinds eind 2024.

Wat distillatie precies is

Knowledge distillation is een gangbare techniek: je traint een kleiner model op de uitvoer van een groter, capabeler model. Dat scheelt rekenkracht en geld. De diensten stellen niet dat de techniek zelf verboden is, maar dat die hier wordt ingezet om zonder eigen onderzoek capaciteiten over te nemen van concurrenten. De doelwitten zijn volgens het advies varianten van Claude, GPT, Gemini en Grok.

De beschreven werkwijze klinkt bekend voor iedereen die weleens met rate limits te maken heeft gehad. Verzoeken worden gespreid over veel verschillende accounts, modellen en platforms. Er wordt gewerkt via native API’s, cloudproviders in derde landen en tussenpartijen die verkeer aggregeren, zodat metadata over de gebruiker vertroebelt. Proxies en grijze markten dienen om geografische blokkades en gebruiksvoorwaarden te omzeilen. CISA schrijft dat dit waarschijnlijk gebeurt met medeweten van de Chinese overheid.

Wat de diensten van AI-bedrijven vragen

Het advies bevat drie hoofdlijnen. Amerikaanse aanbieders moeten afwijkende prompts, accounts en netwerkpatronen actief detecteren, waarbij CISA specifiek wijst op de verhouding tussen abonnement en verbruik, op nieuwe accounts die meteen tegen hun maximum aan zitten, en op doorvoer op bedrijfsschaal bij kleine klanten. Daarnaast adviseren de diensten om antwoorden subtiel aan te passen wanneer een account verdacht is, in plaats van het meteen te blokkeren. Tot slot moeten providers, cloudplatforms en API-aggregators hun signalen met elkaar vergelijken.

Nick Andersen, waarnemend directeur van CISA, roept bedrijven op onmiddellijk maatregelen te nemen om hun platforms tegen deze campagnes te beschermen. Concrete handhaving of sancties staan niet in het advies. Het is een waarschuwing met technische aanbevelingen, geen juridisch instrument.

Gevoelige timing

De publicatie komt in een periode waarin Chinese labs veel aandacht krijgen om hun lage trainingskosten. Moonshot AI bereidt een beursgang in Hongkong voor en Peking wil de nationale AI-rekenkracht voor 2030 verviervoudigen. Als een deel van de prestaties van die modellen berust op uitvoer van Amerikaanse systemen, verandert dat het verhaal over de kostenefficiëntie waarmee ze worden gepresenteerd. Washington kijkt al langer naar deze route: eerder werd bekend dat de VS onderzoekt hoe Chinese partijen via cloudcontracten bij NVIDIA-chips komen.

De genoemde bedrijven hebben nog niet publiekelijk gereageerd op de beschuldigingen.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse organisaties die open modellen van DeepSeek, Alibaba of Z.AI draaien, verandert er technisch niets. De modellen werken zoals ze werkten. Wel wordt de herkomst van die modellen een punt bij inkoop en compliance, zeker als er nog juridische stappen volgen over gebruiksvoorwaarden. Voor wie via een API bij Amerikaanse modellen inkoopt, is de kans reëel dat detectie strenger wordt. Hoge doorvoer vanaf een nieuw account, of veel parallelle verzoeken vanuit een geautomatiseerde pipeline, kan sneller opvallen. Zie ook onze eerdere stukken over de strategische bewegingen bij Anthropic.