OpenAI en Google zetten cybermodellen achter een slot

OpenAI meldde op 1 september dat zijn komende model Astra als eerste de drempel “Critical” haalt voor cybercapaciteiten in het eigen Preparedness Framework. Een dag later bracht Google Gemini 3.8 Flash uit, met een aparte cybervariant die alleen op uitnodiging beschikbaar is. Twee bedrijven, dezelfde conclusie: een model dat zelfstandig kwetsbaarheden vindt, gaat niet zomaar open.

Wat Astra in de tests deed

In de evaluaties die OpenAI beschrijft in de publicatie “Path to Astra” vond het model op eigen kracht twee onbekende kwetsbaarheden. Op ExploitBench, een test die meet hoe goed een model bekende kwetsbaarheden omzet in werkende exploits, haalde Astra de volle score. SecurityWeek beschrijft verder hoe het model uit een browser-sandbox brak en meerdere fouten in een gehard besturingssysteem aan elkaar knoopte tot root-toegang.

De aanduiding “Critical” betekent in dat framework dat een model zonder menselijke tussenkomst zero-days kan vinden en bruikbaar maken in geharde systemen, of bij alleen een doel op hoofdlijnen zelf een aanvalsketen bedenkt en uitvoert. OpenAI schrijft dat het bedrijf een fase ingaat waarin modellen zwaarder werk aankunnen en waarin fouten in alignment en controle ernstiger uitpakken.

Aan de weigerkant ging het wel vooruit. Astra wees 91,5 procent van de cybergerelateerde jailbreakpogingen af, tegen 59 procent bij voorganger GPT-5.6 Sol. Axios meldt dat de zwaarste cybermogelijkheden bij de lancering uit staan: eerst krijgt een kleine groep testers toegang, daarna volgt bredere toegang voor verdedigers via het Daybreak Blue-programma.

Google splitst Gemini 3.8 Flash in twee

Gemini 3.8 Flash is sinds 2 september algemeen beschikbaar via de Gemini API, Google AI Studio en Gemini Enterprise. Artificial Analysis telt het als het vierde Flash-model in minder dan vier maanden. De prijs blijft tot 31 december 2026 staan op 0,75 dollar per miljoen invoertokens en 3,75 dollar per miljoen uitvoertokens, daarna verdubbelt dat naar 1,50 en 7,50 dollar. Op Terminal-Bench 2.1 komt het model uit op 90,8 procent, tegen 81,6 procent voor 3.7 Flash. Google sleutelt sowieso aan de manier waarop het verbruik afrekent, zoals eerder bleek toen Gemini Notebook zijn daglimiet inruilde voor een verbruiksbudget.

De cybervariant loopt apart. Gemini 3.8 Flash Cyber komt volgens MarkTechPost per geval beschikbaar via het nieuwe Fairwind Program, bedoeld voor overheden, beheerders van kritieke infrastructuur en onderhouders van software. Google claimt 47,2 procent pass@1 op CWE-Bench en 2,6 keer meer correcte patches bij Chrome-beveiligingswerk dan veel grotere commerciële modellen. Beveiligingsbedrijf Wiz mat bij pentests een recall die 7,5 tot 9,7 procentpunt hoger lag, tegen aanzienlijk lagere kosten.

Wat betekent dit

Het patroon wordt herkenbaar. Anthropic zette eerder de training stil na zorgwekkende cyber-evaluaties, en nu houden OpenAI en Google allebei hun sterkste beveiligingsmodel achter een aanmeldprocedure. De redenering erachter is niet ingewikkeld: hetzelfde model dat een patch schrijft, schrijft ook de exploit.

Voor Nederlandse organisaties verandert er op korte termijn weinig aan wat je zelf kunt inzetten, want de cybervarianten liggen niet in de winkel. Aan de aanvalskant verandert er meer. De open brief van ruim honderd techbedrijven waarschuwde in augustus al dat AI-gedreven aanvallen de komende maanden breder en geraffineerder worden, en dat blijft geen theorie. Er doken dit jaar al gekaapte Ollama-servers op die als hacktool dienden, en een infostealer die Claude-sessies overneemt zonder wachtwoord.

Praktisch komt het neer op tempo. Patchvensters die vorig jaar nog ruim voelden, worden krap als scans en exploitpogingen goedkoper en sneller worden. Behandel sessietokens en API-sleutels net zo streng als wachtwoorden, want dat is precies het lage fruit dat een geautomatiseerde aanvaller het eerst plukt.