Rechter wijst klachten over AI Overviews van Google af

Google hoeft zich voorlopig niet te verantwoorden voor de manier waarop AI Overviews teksten van uitgevers samenvat. Rechter Amit Mehta van de federale rechtbank in Washington wees deze week de mededingingsklachten af die Penske Media en Chegg hadden aangespannen. Beide bedrijven vinden dat Google hun werk gebruikt om bezoekers bij hun eigen sites weg te houden.

Wat de uitgevers aanvoerden

Penske Media, het moederbedrijf van onder meer Rolling Stone, stelde dat de AI-samenvattingen boven de zoekresultaten bezoekers wegnemen die eerder doorklikten naar artikelen. Chegg ging een stap verder en zei dat websites feitelijk geen keuze hebben: wie weigert zijn teksten af te staan voor AI-functies, raakt zichtbaarheid kwijt in de gewone zoekresultaten. Volgens die lezing zet Google zijn positie in zoeken in om gratis materiaal binnen te halen voor een product dat met diezelfde uitgevers concurreert.

Waarom de rechter niet meeging

Mehta vond dat geen van beide partijen aannemelijk had gemaakt dat er een afspraak bestond die Google zou hebben geschonden. Uitgevers verwachten verkeer terug wanneer ze hun pagina’s openstellen voor de crawler, maar een verwachting is volgens hem iets anders dan een overeenkomst. Zo werkt een algemene zoekmachine nu eenmaal, schreef hij. Ook het betoog dat Google zijn macht in zoeken doorschuift naar het publiceren van content hield geen stand, onder meer omdat de rechter twijfelde of de twee bedrijven wel de juiste partij zijn om die schade te claimen.

Opvallend is wie de uitspraak deed. Mehta is dezelfde rechter die in 2024 vaststelde dat Google een illegaal monopolie in zoeken in stand hield. Hij liet weten dat hij de positie van uitgevers begrijpt, maar dat het mededingingsrecht niet bedoeld is om op te lossen wat de wetgever laat liggen bij nieuwe technologie.

Opt-out zonder veel ruimte

Formeel kunnen sites zich afmelden voor AI Overviews en toch in de gewone resultaten blijven staan. In de praktijk levert dat weinig op, omdat de AI-blokken steeds meer ruimte innemen bovenaan de pagina. Uitgevers zoeken daarom hun heil elders. Cloudflare zet AI-crawlers inmiddels standaard buiten de deur en liet sites recent ook per verzoek afrekenen met AI-agents. Reddit sluit zijn RSS-feeds en publieke API af en verwijst partijen die data willen naar betaalde contracten.

Via het auteursrecht boeken rechthebbenden soms wel winst. Een hof bevestigde eerder dat training op Westlaw-data geen fair use is. Tegelijk vecht Google in Europa langs een andere lijn, waar het in beroep ging tegen de DMA-verplichtingen rond AI-assistenten op Android.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse uitgevers en webshops verandert er juridisch niets, maar de richting is duidelijk. De kans dat een Amerikaanse mededingingszaak de AI-samenvattingen terugdraait, is kleiner geworden. Wie afhankelijk is van zoekverkeer kan beter inzetten op wat buiten Google om gaat: nieuwsbrieven, directe bezoekers, afgeschermde content en betaalde licenties. Technische blokkades en contracten leveren voorlopig meer op dan een rechtszaak over eerlijke concurrentie.