Hof bevestigt: AI-training op Westlaw-data is geen fair use
Voor het eerst heeft een Amerikaans hof van beroep zich uitgesproken over de vraag of je auteursrechtelijk beschermd materiaal zomaar mag gebruiken om een AI-systeem te trainen. Het antwoord valt slecht uit voor de AI-kant. Het Third Circuit in Philadelphia bevestigde deze week dat de legal-techstartup ROSS Intelligence inbreuk maakte op het auteursrecht van Thomson Reuters, en dat ROSS zich niet kan beroepen op fair use.
Waar draaide de zaak om?
Thomson Reuters, eigenaar van de juridische database Westlaw, stapte in 2020 naar de rechter. ROSS had materiaal dat was afgeleid van de Westlaw-“headnotes” gebruikt om een eigen AI-zoekmachine voor juristen te trainen. Headnotes zijn korte samenvattingen van juridische punten uit uitspraken, geschreven door redacteuren van Westlaw.
In februari 2025 oordeelde rechter Stephanos Bibas dat ROSS inbreuk had gemaakt op 2.243 van die headnotes. Volgens Copyright Lately vond Bibas dat de samenvattingen originele expressie zijn, ook al citeren ze uit openbare vonnissen. Het fair use-verweer sneuvelde omdat ROSS een directe concurrent van Westlaw aan het bouwen was. ROSS zelf bestaat niet meer: het bedrijf stopte in 2021 en wees de proceskosten aan als reden, meldt Claims Journal op basis van Reuters.
Een uitspraak zonder motivering
Opvallend detail: niemand weet nog waarom het hof zo besliste. Het panel van drie rechters, onder leiding van rechter Tamika Montgomery-Reeves, publiceerde alleen een uitspraak van één pagina met het woord “affirmed”. De volledige motivering blijft verzegeld tot beide partijen hebben aangegeven welke passages zwart moeten. Copyright Lately vatte het droog samen: “It tells us who won. It doesn’t tell us why.”
Thomson Reuters liet in een verklaring weten dat het respecteren van auteursrecht “essentieel” is om innovatie te stimuleren. Advocaten van ROSS gaven nog geen reactie.
Geldt dit ook voor ChatGPT en Claude?
Niet automatisch. ROSS bouwde geen generatief model. Het was een zoeksysteem dat juridische vragen koppelde aan passende uitspraken, en dat onderscheid maakte Bibas zelf ook al. In de tientallen lopende zaken tegen OpenAI, Microsoft, Meta en anderen gaat het om taalmodellen die nieuwe tekst schrijven. Daar ligt de vraag of training “transformatief” is anders.
Juristen kijken daarom vooral naar de motivering zodra die openbaar wordt. Volgens een analyse in Business Law Today van de American Bar Association was de oorspronkelijke uitspraak al smaller dan de krantenkoppen deden vermoeden. Belangrijke open vragen zijn of een mogelijke licentiemarkt voor trainingsdata meeweegt en of tussentijdse kopieën tijdens training onder fair use kunnen vallen.
Voor rechthebbenden is het hoe dan ook een steun in de rug. Denk aan de kranten die OpenAI aanklagen, zoals de Seattle Times en Newsday, of de platenmaatschappijen die Suno opnieuw voor de rechter slepen.
Wat betekent dit?
De eerste hogere rechter in de VS kiest de kant van de maker van de data. Hoe breed die les is, hangt af van een motivering die we nog niet kennen. Voor AI-bedrijven wordt het afsluiten van licenties in elk geval aantrekkelijker. Dat zie je nu al aan de schikking van Anthropic met auteurs en uitgevers en aan de miljarden die naar leveranciers van trainingsdata stromen. Wie in Nederland AI-tools bouwt op data van anderen, doet er goed aan nu al na te gaan waar die data vandaan komt en onder welke voorwaarden.
