California AI-transparantiewet SB 942 nu van kracht
Vanaf vandaag, 2 augustus 2026, geldt in Californië een nieuwe wet die grote aanbieders van generatieve AI verplicht om duidelijk te maken wat door een machine is gemaakt. Het gaat om Senate Bill 942, de California AI Transparency Act, die via aanvullende wetgeving (AB 853) op deze datum in werking trad. Voor bedrijven als OpenAI, Google en Anthropic betekent dit concrete verplichtingen rond het labelen van beelden, video en audio.
Wat SB 942 verplicht
De wet richt zich op aanbieders met meer dan een miljoen maandelijkse gebruikers in Californië. Zij moeten drie dingen regelen. Ten eerste een gratis, publiek toegankelijke detectietool waarmee iedereen kan controleren of een stuk content door hun systeem is gemaakt. Ten tweede een zichtbaar label dat gebruikers desgewenst aan hun AI-output kunnen toevoegen, in de wet een manifest disclosure genoemd. Ten derde een verborgen markering in de bestanden zelf, de latent disclosure, die ook zichtbaar blijft als iemand het label wegknipt.
Die verborgen markering moet aansluiten op open standaarden. In de praktijk komt dat neer op de C2PA-specificatie en metadata volgens IPTC, dezelfde technieken die bedrijven eerder al inzetten toen OpenAI SynthID en C2PA ging combineren om de herkomst van AI-beelden zichtbaar te maken. De metadata moet volgens de wet bestand zijn tegen eenvoudige bewerkingen, zodat de herkomst niet verdwijnt bij een simpele bijsnede of compressie.
Bewust dezelfde datum als Europa
De timing is geen toeval. De oorspronkelijke wet zou eerder ingaan, maar AB 853 (in oktober 2025 ondertekend) schoof de datum naar 2 augustus 2026. Diezelfde dag ging in Europa een nieuwe handhavingsfase van de AI Act in, met onder meer boetes voor aanbieders van AI-modellen. Californië en Brussel bewegen zo naar hetzelfde model: herkomst aantoonbaar maken in plaats van vertrouwen op het oog van de kijker.
Voor makers en platforms sluit dit aan op een bredere lijn die we eerder beschreven, van de transparantierichtlijnen onder de EU AI Act tot de vrijwillige code voor het labelen van AI-content. De onderliggende techniek is telkens vergelijkbaar, wat de naleving voor internationale bedrijven iets overzichtelijker maakt.
Wat betekent dit
De wet raakt vooral de grote aanbieders, niet de losse gebruiker. Toch verandert er iets in het dagelijks gebruik: wie straks een AI-foto tegenkomt, kan die via een openbare tool laten checken, en de markering blijft ook zitten als iemand hem probeert te verwijderen. De handhaving zal in de praktijk moeten uitwijzen hoe goed detectietools werken en of de metadata echt blijft plakken na doorsturen op sociale media. Voor Nederlandse organisaties die met Amerikaanse AI-diensten werken is het signaal helder: labeling van AI-content is geen extraatje meer, maar wordt aan beide kanten van de oceaan afdwingbaar.
