Gartner: 3,5 biljoen aan AI-infrastructuur dreigt afgeschreven

Wie de bouwplannen van de grote AI-bedrijven optelt en daar de verwachte omzet tegenover zet, houdt een groot gat over. Onderzoeksbureau Gartner rekende het deze week voor in een persbericht van 14 oktober: meer dan 3,5 biljoen dollar aan AI-infrastructuur loopt tot eind 2030 het risico op een bijzondere waardevermindering.

De rekensom achter de waarschuwing

Gartner gaat uit van het huidige investeringstempo. AI-aanbieders steken dit jaar bijna 1 biljoen dollar in infrastructuur en tussen 2027 en 2030 nog eens zo’n 6 biljoen, zei Gartner-analist Will Sommer. Om die uitgaven, de financieringskosten en een rendement van 12 procent op het geïnvesteerde vermogen terug te verdienen, hebben eigenaren van datacenters tot 2030 in totaal ongeveer 8,5 biljoen dollar omzet nodig.

Die omzet komt er volgens Gartner niet. Het bureau verwacht maximaal 3,6 biljoen dollar aan zakelijke en consumentenomzet die aan AI-datacenters toe te rekenen is. Minder dan de helft daarvan belandt bij partijen die zelf veel infrastructuur bezitten, schrijft HostingJournalist. Die vakwebsite plaatst wel een kanttekening: het openbare persbericht bevat te weinig methodiek om de berekening na te doen, en een risico op afwaardering is iets anders dan een afschrijving van het volle bedrag.

Het contrast met eerdere prognoses is groot. Goldman Sachs zag de AI-uitgaven in 2027 nog doorstijgen naar 1,2 biljoen dollar. Gartner gaat van een vergelijkbaar tempo uit en stelt vooral de vraag wie dat gaat betalen.

Neoclouds staan vooraan in de rij

De hardste voorspelling gaat over de neoclouds, de aanbieders die GPU-rekenkracht verhuren onder het niveau van Amazon, Microsoft en Google. Ruim 80 procent van hen zal in 2030 niet meer zelfstandig bestaan, verwacht Gartner. Dat hoeft geen faillissement te betekenen; overnames en fusies tellen ook mee. Hyperscalers hebben meer buffer omdat hun omzet uit veel meer bronnen komt.

Helemaal uit de lucht valt dat niet. Obligaties van CoreWeave handelen inmiddels als probleemschuld, en OpenAI-topman Sam Altman waarschuwde in september al voor een onhoudbare bouwdrift in deze sector. Ook de financiering wordt duurder: Anthropic bood Blackstone ruim 10 procent rente op een chiplening.

Bedrijven meten hun rendement nauwelijks

TechTarget legde het rapport naast enquêtes onder klanten. Bij HyperFrame Research haalde 48 procent van de AI-projecten productie, maar slechts 27 procent haalde de oorspronkelijke zakelijke doelen. Uit onderzoek van VentureBeat blijkt dat 21,6 procent van de bedrijven het rendement op AI-infrastructuur serieus bijhoudt. Bij nog geen 10 procent van alle respondenten heeft de financiële afdeling dat getal ook goedgekeurd.

“We have a long way to go before organizations figure out they’re spending too much money”, zei Rob Strechay van VB Intelligence tegen TechTarget. Hij raadt IT-directeuren aan om neocloud-leveranciers te vragen hoe ze gefinancierd zijn, omdat veel contracten maar twee tot drie jaar lopen.

Wat betekent dit

Voor beleggers is het een getal om mee te rekenen; voor gewone AI-gebruikers verandert er op korte termijn weinig. Wie rekenkracht inkoopt bij een kleinere aanbieder, doet er wel goed aan de looptijd en de financiële basis van die partij te checken. Gartner rekent op een consolidatieslag, en een overname kan prijzen en voorwaarden veranderen. Tegelijk laat het rapport zien hoe afhankelijk de sector is van omzetgroei bij klanten. OpenAI bleek eerder deze maand rond de 50 miljard dollar omzet te draaien. Dat is veel geld, maar het valt in het niet bij de biljoenen die de hele sector nog moet terugverdienen.