Meloni wil haar stem als merk vastleggen tegen deepfakes

De Italiaanse premier Giorgia Meloni wil haar stem laten registreren als merk. Ze diende daarvoor een aanvraag in bij het Bureau voor Intellectuele Eigendom van de Europese Unie (EUIPO), meldt Reuters. De aanvraag is gedateerd op 5 oktober en bestaat uit een geluidsfragment van vier seconden waarin Meloni twee keer “Io sono Giorgia” zegt. Het Italiaanse dagblad La Repubblica bracht het nieuws als eerste naar buiten, schrijft ABC News.

Een bekende zin als geluidsmerk

De zin is met zorg gekozen. “Io sono Giorgia” (“Ik ben Giorgia”) is de titel van haar autobiografie uit 2021 en gaat terug op een toespraak tijdens een partijbijeenkomst in 2019. Die uitspraak werd later zelfs omgebouwd tot een discotrack. De EUIPO beoordeelt de aanvraag nog.

Een geregistreerd geluidsmerk houdt AI-stemklonen niet automatisch tegen. Volgens Italiaanse media die Reuters aanhaalt, geeft een goedkeuring Meloni wel extra juridische middelen tegen wie haar stem zonder toestemming nabootst.

Zelf vaak doelwit van nepbeelden

Meloni weet uit ervaring waar deepfakes toe leiden. Gemanipuleerde afbeeldingen van haar gingen de afgelopen jaren geregeld rond en werden soms als echt gedeeld, waaronder een beeld waarop ze in ondergoed op een bed zit. In 2024 begon ze een civiele zaak tegen een man uit Sardinië die pornografische deepfakes met haar gezicht zou hebben gemaakt en online gezet. Die zaak loopt nog. Toen er in mei opnieuw nepbeelden opdoken, zei ze: “Ik kan mezelf verdedigen, maar vele anderen kunnen dat niet.”

Beroemdheden gingen haar voor

Meloni volgt een pad dat artiesten en acteurs eerder insloegen. ABC News noemt Matthew McConaughey als een van de eerste grote namen die via merkregistraties rechten op stemfragmenten en bewegingen vastlegde. Scarlett Johansson maakte bezwaar tegen een stem van een OpenAI-chatbot die volgens haar “griezelig veel” op de hare leek. En in Japan kreeg de stem van een anime-stemacteur voor het eerst juridische bescherming, nadat een AI-kloon zonder toestemming op TikTok was verschenen.

Italië heeft sinds september 2025 ook een eigen AI-wet, de eerste nationale AI-wet binnen de EU. Wie zonder toestemming met AI vervalste beelden, video’s of stemmen verspreidt en daarmee iemand schade toebrengt, riskeert onder die wet een celstraf van één tot vijf jaar, zo zet advocatenkantoor Norton Rose Fulbright uiteen. Op Europees niveau moeten aanbieders AI-content herkenbaar maken. Lees daarover ook welke deadlines van de EU AI Act verschoven zijn en hoe OpenAI ChatGPT-tekst in de EU van een onzichtbaar watermerk voorziet.

Wat betekent dit

Voor de meeste mensen is een merkregistratie geen realistische bescherming tegen stemklonen. Het kost tijd en geld, en zelfs Meloni krijgt er geen garantie mee. Haar aanvraag laat vooral zien dat specifieke regels voor de eigen stem nog dun gezaaid zijn, terwijl een paar seconden audio genoeg materiaal is voor kloontools. Tegelijk wordt de techniek om nep te herkennen beter, denk aan een optische chip die vijftien deepfakes tegelijk opspoort. Rechters nemen het onderwerp ook serieuzer, zoals bleek toen een AI-video van een slachtoffer een rechter zijn vonnis kostte. Keurt de EUIPO de aanvraag goed, dan wordt Meloni’s stem een testcase: houdt een geluidsmerk stand tegen een deepfake, of blijft het bij symboliek?