VS vraagt AI-bedrijven topmodellen vooraf te delen

De Amerikaanse regering wil topmodellen van AI-bedrijven graag inzien voordat ze publiek gaan. Een nieuw presidentieel decreet, getiteld “Promoting Advanced Artificial Intelligence Innovation and Security”, legt daarvoor een vrijwillig kader vast. Het komt op een gevoelig moment, kort nadat dezelfde overheid Anthropic dwong om twee van zijn krachtigste modellen uit te zetten.

Wat het decreet regelt

Volgens de tekst op whitehouse.gov kunnen ontwikkelaars de federale overheid tot dertig dagen voor een release toegang geven tot zogeheten “covered frontier models”, onder afspraken over vertrouwelijkheid en bescherming van intellectueel eigendom. Bedrijven bepalen samen met de overheid of een model onder die noemer valt, op basis van geavanceerde cybercapaciteiten. Er komt ook een clearinghouse onder leiding van het ministerie van Financiën, dat kwetsbaarheden scant en patches verspreidt.

Belangrijk detail: het decreet sluit een verplichte vergunning expliciet uit. Letterlijk staat er dat niets in deze sectie zo mag worden uitgelegd dat het een verplichte licentie, voorafgaande goedkeuring of vergunning instelt voor het ontwikkelen of uitbrengen van nieuwe AI-modellen. Federale diensten krijgen dertig tot zestig dagen om richtlijnen uit te werken. Voor de bedrijven zelf staat er voorlopig geen harde deadline in.

De schaduw van Fable 5 en Mythos 5

De timing valt op. Op 12 juni kreeg Anthropic een exportcontroledirectief dat alle toegang tot Fable 5 en Mythos 5 voor buitenlandse personen verbood, ook voor eigen medewerkers met een buitenlands paspoort. Anthropic haalde beide modellen tijdelijk offline om te voldoen, zo schreef CNBC. In een eigen verklaring stelde het bedrijf dat de overheid wees op een smalle, niet-universele jailbreak: een gebruiker laat het model een specifieke codebase lezen en softwarefouten herstellen.

Anthropic vindt dat zo’n smalle bevinding geen reden is om een commercieel model dat honderden miljoenen mensen gebruiken terug te halen. Zou die maatstaf voor de hele sector gelden, dan zou volgens het bedrijf vrijwel elke nieuwe modelrelease stilvallen. Tegelijk zegt Anthropic dat de overheid onveilige releases zou moeten kunnen blokkeren via een proces dat transparant en op techniek gebaseerd is. Dat laatste ontbrak hier.

Vrijwillig, maar niet vrijblijvend

Een vrijwillig kader naast een net afgedwongen verbod roept vragen op over hoe vrij die keuze werkelijk is. CNN noemde de Amerikaanse aanpak deze week een rommeltje waarin juist Anthropic klem zit. De spanning is bekend uit andere dossiers: van de Europese AI Act tot de bredere wapenwedloop in cybersecurity, waar overheden vroege inzage willen zonder innovatie af te remmen. Eerder vroegen topmannen de G7 al om een gezamenlijk testforum voor modellen.

Vroege inzage in een model klinkt redelijk, maar zonder heldere technische criteria weet een bedrijf nooit waar het aan toe is. Wie met deze techniek werkt, doet er goed aan zelf de regels te begrijpen in plaats van erop te wachten.

Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer. Meer hierover in de AI-geletterdheidstraining van TTM Communicatie.

Wat betekent dit

Voor ontwikkelaars verschuift het speelveld richting Washington. Een vrijwillig kader geeft bedrijven ruimte, maar de zaak rond Fable 5 laat zien dat de overheid ook zonder formele vergunningsplicht hard kan ingrijpen via exportcontrole. Voor gebruikers van AI-modellen betekent het dat beschikbaarheid plotseling kan veranderen door beslissingen die niets met de techniek zelf te maken hebben. De komende twee maanden, terwijl agentschappen hun richtlijnen schrijven, wordt duidelijk of dit kader rust brengt of juist meer onzekerheid.