Google zet gekochte ebooks als bron in Gemini Notebook

Google heeft Expert Intelligence uitgebracht, een functie die gekochte ebooks uit Google Play Books als bron in Gemini Notebook zet. Op blog.google schrijft het bedrijf dat het gaat om ruim 100.000 titels van uitgevers als Penguin Random House, Macmillan, O’Reilly Media, Bloomsbury, Johns Hopkins University Press en De Gruyter Brill. De functie start in de Verenigde Staten.

Wat de functie doet

Zet je een ondersteund boek in een notebook, dan kun je er vragen over stellen waarbij het antwoord op die tekst is gebaseerd. De bekende onderdelen van Gemini Notebook, het omgedoopte NotebookLM, werken vervolgens op de boektekst: audio-overzichten met meerdere sprekers, infographics, mindmaps en quizzen. Meerdere titels in hetzelfde notebook mag ook, net als een boek naast je eigen aantekeningen en bestanden.

Google werkte met meer dan vijftien auteurs, onder wie Steven Pinker, Michael Pollan en Jennifer Wallace, aan Featured Notebooks met extra bronnen rond hun werk. Het bedrijf noemt Expert Intelligence een initiatief dat over meer producten heen loopt en wil het later naar de Gemini-app en AI Mode in Search brengen, plus naar studieboeken en zakelijke onderzoeksrapporten.

Bezit is de voorwaarde

Het boek moet in je eigen Play Books-bibliotheek staan. Deel je zo’n notebook, dan krijgen anderen volgens Google de melding dat ze zelf een exemplaar moeten aanschaffen voordat ze verder met de inhoud kunnen. Android Authority tekende erbij aan dat het om geselecteerde titels gaat en niet om de hele Play Books-catalogus; alleen boeken waarvoor Google afspraken met de uitgever heeft, doen mee. Bij de lancering geeft Google een gratis ebook weg zolang de voorraad strekt.

Licenties naast een rechtszaak

De timing is opvallend. Op 13 juli 2026 dienden Hachette Book Group, Cengage Learning en Elsevier samen met auteur Scott Turow een class action in tegen Google, zo meldden onder meer TechCrunch en Publishers Weekly. In die zaak draait het om de klacht dat Google miljoenen boeken en artikelen kopieerde om zijn Gemini-modellen te trainen, deels uit materiaal dat uitgevers onder beperkte voorwaarden aan Google Books en Google Play hadden geleverd. Expert Intelligence werkt precies andersom: de lezer koopt het boek, de uitgever geeft toestemming voor dit gebruik en het model krijgt de tekst pas te zien als de gebruiker hem toevoegt.

Die spanning zie je vaker. Een Duitse rechter veroordeelde Suno in de GEMA-zaak over muziek, en in de Verenigde Staten hield een rechter Reddits DMCA-claim tegen Perplexity overeind. Tegelijk blijkt uit metingen dat AI-bots robots.txt op Europese sites massaal negeren. Betaalde toegang tot afgebakende bronnen is voor uitgevers de enige route waarbij ze zelf aan de knoppen zitten.

Wat betekent dit

Voor wie met vakliteratuur werkt, is dit praktischer dan het klinkt. Een O’Reilly-handboek of een studietekst als vaste bron in een notebook levert antwoorden die je kunt terugleiden naar een pagina, in plaats van naar een samenraapsel van het open web. Verzinsels verdwijnen daarmee niet, maar de bron is wel controleerbaar.

Nederlandse gebruikers moeten nog even wachten. Google begint in de Verenigde Staten en zegt niets over een Europese datum, een patroon dat we eerder zagen toen hotelboekingen in AI Mode buiten de EU bleven. Wie nu al een Play Books-bibliotheek heeft opgebouwd, krijgt er straks een tweede manier bij om die te gebruiken, zolang de uitgever meedoet.