Caltech-duo lanceert physics-AI zonder Transformer

De architectuur achter ChatGPT is niet de enige route naar bruikbare AI. Dat is de inzet van Accelerated Understanding, het bedrijf dat Caltech-hoogleraar Anima Anandkumar en Benedikt Jenik op dinsdag 25 augustus uit de luwte haalden. Hun model voorspelt geen woorden maar natuurkunde. Het draait op neural operators, een techniek die Anandkumar jaren geleden zelf mee ontwikkelde.

Vijf biljoen datapunten in een prompt

Reuters meldde dat het model in tests 5 biljoen datapunten in een enkele prompt verwerkte. Het bedrijf zet dat af tegen de vlaggenschepen van Anthropic en Google en komt uit op ongeveer vijf miljoen keer meer. Die vergelijking komt van Accelerated Understanding zelf en is niet door derden nagerekend, dus lees het getal als een claim en niet als een benchmark. Wat er wel uit spreekt: de schaal waarop fysieke data binnenkomt, verschilt fundamenteel van een lap tekst.

Waarom het model geen Transformer gebruikt

Neural operators leren fysieke processen over meerdere schalen, van moleculaire interacties tot klimaatpatronen. Het praktische verschil met een taalmodel zit in de toetsing: natuurwetten zitten in het model, waardoor een voorspelling op plausibiliteit gecontroleerd kan worden. De modellen leren daarnaast sluiproutes uit hun trainingsdata, wat simulaties sneller maakt dan brute rekenkracht.

Anandkumar vatte het bij Reuters zo samen: de taalgerichte kijk op intelligentie zet de mens in het midden, terwijl fysica in het midden zetten een natuurgerichte kijk oplevert. Dat is meer dan een filosofisch punt. Het bepaalt welke hardware je nodig hebt en welke problemen je aankunt. Er wordt intussen ook hardware gebouwd die juist volledig op de Transformer-architectuur is toegesneden, wat laat zien hoe ver de wegen uiteenlopen.

Het aanbod dat ze afsloeg

Eind 2024 benaderde investeerder Vik Bajaj, later medeoprichter van Prometheus, Anandkumar voor de leiding over Project Prometheus, het door Jeff Bezos gesteunde initiatief. Op tafel lagen 35 procent van de aandelen en een salaris tot 2 miljoen dollar per jaar. Ze bedankte en begon voor zichzelf. Prometheus haalde in juni 2026 12 miljard dollar op in een Series B en richt zich op AI voor complexe fysieke productie.

Over de financiering van Accelerated Understanding zwijgt het bedrijf. Anandkumar bevestigde alleen samenwerking met rekenaanbieders die hardwareclusters leverden, zonder namen. Nvidia, waar ze eerder senior director AI research was, wilde tegenover Reuters niets bevestigen. Rekencapaciteit is op dit moment geen goedkope hobby, zeker nu serverprijzen verder oplopen.

Wat betekent dit

Het bedrijf mikt op zakelijke klanten, geen consumentenapp. De genoemde toepassingen zijn chipontwerp, materiaaloptimalisatie, robotica, voorspelling van extreem weer en geologische analyse voor energiebedrijven. Dat raakt aan werk dat elders al loopt: MIT laat AI weerscenario’s bedenken die nooit zijn voorgekomen, en in de robotica draait het steeds vaker om wereldmodellen die fysieke omgevingen begrijpen.

Voor Nederlandse bedrijven is dit voorlopig geen product om vandaag aan te schaffen. Wel is het een signaal dat de aandacht verschuift van chatinterfaces naar modellen die iets voorspellen wat je kunt nameten. Wie in engineering, energie of maakindustrie zit, doet er goed aan de komende maanden te volgen of deze aanpak buiten het lab standhoudt. De eerste klantcases moeten dat uitwijzen.