EU-gezant: Europa moet AI vooral gaan gebruiken
Jim Hagemann Snabe, sinds dit voorjaar speciaal gezant voor industriële AI bij de Europese Commissie, sprak op 4 september achter gesloten deuren de voltallige commissie toe. Zijn boodschap aan de 27 commissarissen, die Politico deze week naar buiten bracht: Europa moet ophouden met de achtervolging op Amerikaanse en Chinese frontier-modellen en zijn energie steken in het toepassen van AI.
Gebruiken weegt zwaarder dan bouwen
Snabe wees op de trage productiviteitsgroei in Europa en stelde dat AI daar meer aan kan doen dan een eigen topmodel. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vatte de lijn kort samen: Europa hoeft geen frontier-AI te bouwen om er de meeste waarde uit te halen. Dat is een opvallende accentverschuiving voor een Commissie die eerder inzette op Europese modellen, zoals het consortium dat een open-source model in 24 talen ontwikkelt. Snabe werd in juni benoemd, nadat Brussel maandenlang had gesproken over de vraag of er überhaupt een AI-gezant moest komen.
Vijf sectoren, drie concrete voorstellen
Snabe noemde gezondheidszorg, landbouw, transport, defensie en de maakindustrie als plekken waar de winst het snelst te pakken is. Hij legde er drie concrete voorstellen naast: eenvoudiger testregels voor zelfrijdende voertuigen, beveiligde dataruimtes voor gepersonaliseerde geneeskunde, en digitale adviestools voor boeren. Zijn team bekijkt tot december per sector welke toepassingen haalbaar zijn. Het beleidsvoorstel volgt eind dit jaar, de definitieve strategie begin 2027.
De praktische kant van die redenering krijgt steun uit de markt. Bedrijven draaien hun werk steeds vaker op goedkopere open gewichten in plaats van op de duurste gesloten modellen, zoals blijkt uit recente cijfers over tokenverbruik. Wie vooral wil toepassen, heeft daar minder rekenkracht voor nodig dan wie zelf aan de top wil meedraaien.
Tegengeluid uit het Parlement
De Duitse europarlementariër Axel Voss vindt dat de Commissie haar eigen AI-wet te traag handhaaft en verwees naar de recente reeks hacks door AI-agenten. Oud-commissaris Margrethe Vestager en econoom Philippe Aghion kiezen een andere route: zij willen dat Europa in 2030 vijftien procent van de wereldwijde rekencapaciteit in handen heeft. Snabe zelf ligt ook onder vuur. Corporate Europe Observatory en Euronews wezen op zijn commissariaten bij Siemens en C3 AI, die volgens critici slecht samengaan met een adviesrol over Europees industriebeleid.
Wat betekent dit
Voor Nederlandse bedrijven is dit het interessantste signaal uit Brussel in weken. Als de Commissie haar geld en regelruimte verschuift naar toepassing, komen subsidies en versoepelde testregimes eerder terecht bij zorginstellingen, logistiek en maakbedrijven dan bij modelbouwers. Tegelijk blijft Brussel streng op de gebruikskant, getuige het voorstel voor een leeftijdsgrens voor chatbots. De komende maanden laten zien of de lijn van Snabe het haalt. Tot begin 2027 is er nog niets vastgelegd, en het Parlement heeft laten weten dat het de discussie over eigen rekenkracht niet zomaar loslaat.
