Meta mag vanaf 30 oktober sites van zakelijke accounts scrapen

Wie een zakelijk account heeft op Facebook, Instagram of WhatsApp, geeft Meta vanaf 30 oktober toestemming om de bijbehorende website te doorzoeken en de inhoud te gebruiken voor het trainen van zijn producten, waaronder AI. Dat staat in de vernieuwde commerciële voorwaarden van Meta, meldt Nieman Lab op basis van een analyse door drie juristen. Een opt-out is er niet.

Wat er in de nieuwe voorwaarden staat

De omstreden bepaling gaat over websites die “geassocieerd zijn met” een zakelijk account. Meta mag die sites volgens de tekst crawlen en de verzamelde inhoud gebruiken om zijn “Producten” te trainen. Omdat Meta “AI at Meta” uitdrukkelijk als product definieert, valt het trainen van taalmodellen daar ook onder, schrijven Nieman Lab-verslaggevers Andrew Deck en Hanaa’ Tameez. Op de eigen voorwaardenpagina van Meta staat inderdaad een melding dat de aangepaste commerciële voorwaarden op 30 oktober 2026 ingaan.

Wie na die datum zijn zakelijke account blijft gebruiken, stemt daarmee in. Een vinkje om het scrapen te weigeren ontbreekt. Hoe Meta precies bepaalt welke site bij welk account hoort, staat nergens uitgelegd.

Juristen noemen de clausule “absurd breed”

Media-advocaat Matt Topic van Loevy & Loevy noemt het tegenover Nieman Lab “een opmerkelijke bepaling om in de gebruiksvoorwaarden te verstoppen”. Hij wijst erop dat licenties voor dit soort content normaal gesproken miljoenen dollars opleveren. Of een rechter de clausule overeind houdt, is volgens hem onzeker, “maar uitgevers moeten ervan uitgaan dat hij afdwingbaar is”. Rechtsgeleerde James Grimmelmann van Cornell schreef op Bluesky dat de nieuwe scrapingvoorwaarden “werkelijk absurd breed” zijn.

Meta zelf houdt het klein. Volgens Jason Kint, directeur van uitgeversorganisatie Digital Content Next, laat het bedrijf weten dat het bestaande voorwaarden slechts samenvoegt en niets verandert aan de manier waarop het crawlt. Meta gebruikt sinds 2024 de crawler Meta-ExternalAgent voor trainingsdata, die volgens de eigen documentatie een blokkade in robots.txt respecteert. De vraag is of die blokkade nog iets waard is als je via je zakelijke account al toestemming hebt gegeven.

Vrijwel elke redactie zit erin

Het probleem is de reikwijdte. Bijna iedere nieuwsorganisatie heeft minstens één zakelijk account bij Meta, al was het maar om artikelen op Facebook of Instagram te delen. Nieman Lab zelf ook. Dat maakt de clausule tot een verkapte licentie op zo ongeveer de hele journalistieke output van het web, precies op het moment dat uitgevers zich organiseren tegen gratis AI-training. Zo sloten de New York Times, AFP en The Economist zich aan bij SPUR, en sleepte USA Today OpenAI voor de rechter om 250 miljoen dollar.

De juridische wind waait bovendien niet in Meta’s richting. Een Amerikaans hof oordeelde onlangs dat AI-training op Westlaw-data geen fair use is. Een contractuele toestemming via de gebruiksvoorwaarden zou Meta dat soort rechtszaken kunnen besparen. Voor de uitgevers is het dus geen detail.

“De meeste bedrijven lezen de voorwaarden van Meta net zo goed als die van hun printer: niet. Wie dit soort bepalingen op tijd wil zien, moet in huis iemand hebben die begrijpt wat AI-training inhoudt en wat je eigen content daarvoor waard is.”

Leon Tindemans, AI-expert en Copilot- & ChatGPT-trainer. Hij geeft onder meer een ChatGPT-training voor bedrijven.

Wat betekent dit

Voor Nederlandse uitgevers, maar ook voor webshops, bureaus en zzp’ers met een Instagram-bedrijfsaccount, is 30 oktober een harde datum. Wie zijn content niet in de trainingsdata van Meta wil, heeft volgens de juristen van Nieman Lab twee opties: een schriftelijke uitzondering regelen met Meta, of het redactionele domein loskoppelen van het zakelijke account. Technische blokkades, zoals de standaardblokkade van AI-crawlers door Cloudflare, helpen alleen zolang de juridische toestemming niet zwaarder weegt dan robots.txt.

Meta heeft die data hard nodig. Het bedrijf probeert met Muse Wonder de achterstand op OpenAI en Anthropic in te lopen, en versgeschreven journalistiek is daarvoor het meest waardevolle materiaal. Of Meta de clausule werkelijk zo breed gaat inzetten als de tekst toestaat, blijkt pas na 30 oktober. Tot die tijd geldt het advies van Topic: ga ervan uit dat het telt.