IMF waarschuwt voor correctie op AI-aandelen
Het Internationaal Monetair Fonds ziet een correctie op AI-aandelen als een van de drie grootste kortetermijnrisico’s voor het wereldwijde financiële systeem. Dat staat in de Global Financial Stability Report van oktober, die het IMF op 13 oktober publiceerde tijdens de jaarvergadering met de Wereldbank in Bangkok.
De andere twee risico’s zijn een scherpe stijging van de rente op staatsobligaties en cyberaanvallen. Maar de AI-paragraaf krijgt de meeste aandacht, omdat het fonds nu met cijfers onderbouwt hoe verweven de grote techbedrijven met elkaar zijn geraakt.
Bedrijven die elkaars klant en financier zijn
Het IMF schrijft dat “zwakkere of minder duurzame investeringen en winstgevendheid in AI” kunnen leiden tot een correctie in AI-gerelateerde aandelen en kredieten. The Register citeert de passage waarin het fonds beschrijft hoe AI-bedrijven tegelijk elkaars investeerder, financier en klant zijn.
Unite.ai zette de cijfers uit het rapport op een rij. Het IMF telt sinds 2023 veertien publiek gemaakte circulaire deals. Hyperscalers staken daarin zo’n 300 miljard dollar aan aandelenkapitaal in zwakkere AI-bedrijven, met daarnaast 650 miljard dollar aan schuld. Tegenover die investeringen staan toezeggingen van 1,4 biljoen dollar aan toekomstige omzet via cloudcontracten en chipbestellingen. Als zo’n afnemer in de problemen komt, raakt dat de investeerder dubbel. Het IMF noemt dat “wrong-way risk”.
Hoe groot de onderlinge geldstromen zijn, liet Microsoft deze week zien: het bedrijf betaalt Anthropic ruim 2 miljard dollar per jaar voor Copilot. Anthropic zelf huurt voor tot 84,5 miljard dollar rekenkracht bij SpaceX.
Schulden en concentratie op de beurs
De datacenters worden steeds vaker met geleend geld gebouwd. Volgens het rapport zijn hyperscalers inmiddels goed voor 10 procent van alle uitgiftes van investment grade-obligaties wereldwijd. In 2024 was dat nog minder dan 1 procent. Op de beurs is de concentratie groot: zeven bedrijven maken samen meer dan 35 procent van de waarde van de S&P 500 uit.
Het fonds verwijst naar een scenario uit de World Economic Outlook waarin de AI-investeringen terugvallen. Dan liggen het mondiale bbp, de investeringen en de consumptie in 2028 respectievelijk 0,4, 1,3 en 0,6 procent lager. Het IMF wijst ook op aanwijzingen dat AI met minder investeringen te leveren is dan gedacht, of dat de economische opbrengst kleiner uitvalt. Goedkopere Chinese modellen en chips spelen daarin mee; Nvidia verloor dit jaar flink terrein in China.
Banken kunnen een klap opvangen
Paniek is het niet. Volgens The Register laten de stresstests van het IMF zien dat het bankensysteem een zware neergang kan doorstaan, al zijn zwakkere instellingen kwetsbaarder. In het ongunstige scenario daalt de kapitaalbuffer (CET1-ratio) van banken met 150 basispunten en valt 22 procent van de wereldwijde bankactiva in de categorie zwak. IMF-onderzoekers Athanasios Vamvakidis en Jason Wu schrijven in een begeleidende blog dat er “geen ruimte is voor zelfgenoegzaamheid”.
Ook in het cyberdeel komt AI terug. Ruim 70 procent van de kwetsbaarheden die in 2026 werden misbruikt, werd al aangevallen op of voor de dag dat ze bekend werden. In 2021 hadden softwareleveranciers volgens het rapport doorgaans nog zo’n 300 dagen om te patchen.
Wat betekent dit
Het IMF voorspelt geen crash. Het zegt wel dat de verwachtingen rond AI hoog zijn en dat de financiering steeds meer leunt op schuld en onderlinge afspraken tussen dezelfde handvol bedrijven. Eerder rekende Goldman Sachs nog voor dat de AI-uitgaven in 2027 naar 1,2 biljoen dollar gaan. Dat geld moet ergens terugverdiend worden. Voor Europese bedrijven en beleggers is het advies impliciet: kijk wie je AI-leverancier financiert, en spreid je afhankelijkheid. Microsoft probeert dat aan de chipkant al met de eigen Maia 300-chip.
